Chào các em học sinh thân mến của lớp 9! Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em một chủ điểm ngữ pháp rất quan trọng trong Tiếng Anh, đó là Mệnh đề danh từ (Nominal Clauses). Đây là một cấu trúc giúp cho câu văn của chúng ta trở nên phong phú và phức tạp hơn rất nhiều.

Cô sẽ giải thích chi tiết cách dùng của các từ nối như

That

,

Which

,

What

,

When

,

Where

,

How

, và cả trường hợp sử dụng

That

một lần nữa trong mệnh đề danh từ. Chúng ta sẽ có ví dụ cụ thể và dịch nghĩa để các em dễ hiểu nhất nhé.

1. Mệnh đề danh từ là gì?

Mệnh đề danh từ (Nominal Clause), còn được gọi là Noun Clause, là một mệnh đề phụ đóng vai trò như một danh từ trong câu chính. Nó có thể làm chủ ngữ, tân ngữ, bổ ngữ hoặc đồng cách ngữ cho một danh từ trong câu chính.

Nói một cách đơn giản, mệnh đề danh từ chính là một câu hoàn chỉnh (có chủ ngữ và động từ) nhưng được sử dụng như một “từ” hoặc “cụm từ danh từ” trong câu.

Cấu trúc chung của mệnh đề danh từ:

Mệnh đề danh từ thường bắt đầu bằng các từ nối như: that, what, whatever, who, whoever, whom, whomever, which, whichever, when, where, why, how, if, whether.

2. Cách dùng và ví dụ chi tiết với các từ nối trong mệnh đề danh từ:

a. Mệnh đề danh từ bắt đầu bằng THAT

– Cách dùng:

THAT dùng để giới thiệu một mệnh đề danh từ làm chức năng như một danh từ. Nó thường đứng sau các động từ chỉ quan điểm, suy nghĩ, mong muốn, nhận thức như: say, think, believe, know, hope, suggest, explain, understand, realize, feel, hear, see, notice, etc.

THAT trong trường hợp này không có nghĩa gì cụ thể và có thể lược bỏ nếu nó đóng vai trò là tân ngữ.

– Trường hợp làm chủ ngữ:

Cấu trúc: THAT + Mệnh đề phụ (S + V + …) + Động từ chính của câu chính

Ví dụ:

THAT

she passed the exam

surprised everyone.

Dịch: Việc cô ấy thi đỗ kỳ thi đã làm mọi người ngạc nhiên.

Giải thích: Mệnh đề “she passed the exam” đứng sau “THAT” và toàn bộ mệnh đề “THAT she passed the exam” đóng vai trò là chủ ngữ của động từ “surprised”.

– Trường hợp làm tân ngữ:

Cấu trúc: Chủ ngữ chính + Động từ chính + (THAT) + Mệnh đề phụ (S + V + …)

Ví dụ 1:

He said

THAT

he was tired

.

Dịch: Anh ấy nói rằng anh ấy mệt.

Giải thích: Mệnh đề “he was tired” đứng sau “THAT” và toàn bộ mệnh đề “THAT he was tired” đóng vai trò là tân ngữ cho động từ “said”. Từ “THAT” ở đây có thể lược bỏ: He said he was tired.

Ví dụ 2:

I believe

THAT

you can do it

.

Dịch: Tôi tin rằng bạn có thể làm được.

Giải thích: Mệnh đề “you can do it” đứng sau “THAT” và đóng vai trò là tân ngữ cho động từ “believe”. Từ “THAT” ở đây có thể lược bỏ: I believe you can do it.

b. Mệnh đề danh từ bắt đầu bằng WHAT

– Cách dùng:

WHAT có nghĩa là “cái gì”, “điều gì” và dùng để giới thiệu mệnh đề danh từ. Nó bao hàm cả ý nghĩa của “the thing that” hoặc “that which”.

– Trường hợp làm chủ ngữ:

Cấu trúc: WHAT + Mệnh đề phụ (S + V + …) + Động từ chính của câu chính

Ví dụ:

WHAT

you need

is more practice.

Dịch: Cái bạn cần là luyện tập nhiều hơn.

Giải thích: Mệnh đề “you need” đứng sau “WHAT”. Toàn bộ mệnh đề “WHAT you need” đóng vai trò là chủ ngữ của động từ “is”.

– Trường hợp làm tân ngữ:

Cấu trúc: Chủ ngữ chính + Động từ chính + WHAT + Mệnh đề phụ (S + V + …)

Ví dụ 1:

I don’t know

WHAT

he wants

.

Dịch: Tôi không biết anh ấy muốn gì.

Giải thích: Mệnh đề “he wants” đứng sau “WHAT”. Toàn bộ mệnh đề “WHAT he wants” đóng vai trò là tân ngữ cho động từ “know”.

Ví dụ 2:

Tell me

WHAT

happened

.

Dịch: Kể cho tôi điều đã xảy ra.

Giải thích: Mệnh đề “happened” đứng sau “WHAT”. Toàn bộ mệnh đề “WHAT happened” đóng vai trò là tân ngữ cho động từ “Tell”.

c. Mệnh đề danh từ bắt đầu bằng WHICH

– Cách dùng:

WHICH có nghĩa là “cái nào”, “thứ nào” và thường được dùng khi có sự lựa chọn giữa các phương án. Nó cũng có thể có nghĩa tương tự như “what” khi không có sự lựa chọn rõ ràng.

– Trường hợp làm chủ ngữ:

Cấu trúc: WHICH + Mệnh đề phụ (S + V + …) + Động từ chính của câu chính

Ví dụ:

WHICH

option you choose

doesn’t matter to me.

Dịch: Bạn chọn phương án nào không quan trọng với tôi.

Giải thích: Mệnh đề “you choose” đứng sau “WHICH”. Toàn bộ mệnh đề “WHICH option you choose” đóng vai trò là chủ ngữ của động từ “doesn’t matter”.

– Trường hợp làm tân ngữ:

Cấu trúc: Chủ ngữ chính + Động từ chính + WHICH + Mệnh đề phụ (S + V + …)

Ví dụ:

I can’t decide

WHICH

car to buy

.

Dịch: Tôi không thể quyết định sẽ mua chiếc xe nào.

Giải thích: Mệnh đề “to buy” (trong trường hợp này là dạng rút gọn của “I should buy” hoặc “to buy”) đứng sau “WHICH”. Toàn bộ mệnh đề “WHICH car to buy” đóng vai trò là tân ngữ cho động từ “decide”.

Lưu ý quan trọng: Khi

WHICH

đứng đầu mệnh đề danh từ và có danh từ đi kèm (ví dụ:

WHICH option

), nó hoạt động như một từ định lượng (determiner). Mệnh đề danh từ đầy đủ sẽ bao gồm cả danh từ đó.

d. Mệnh đề danh từ bắt đầu bằng WHEN

– Cách dùng:

WHEN có nghĩa là “khi nào” và dùng để giới thiệu mệnh đề danh từ chỉ thời gian.

– Trường hợp làm chủ ngữ:

Cấu trúc: WHEN + Mệnh đề phụ (S + V + …) + Động từ chính của câu chính

Ví dụ:

WHEN

the party starts

is still unknown.

Dịch: Bữa tiệc bắt đầu khi nào vẫn chưa rõ.

Giải thích: Mệnh đề “the party starts” đứng sau “WHEN”. Toàn bộ mệnh đề “WHEN the party starts” đóng vai trò là chủ ngữ của động từ “is”.

– Trường hợp làm tân ngữ:

Cấu trúc: Chủ ngữ chính + Động từ chính + WHEN + Mệnh đề phụ (S + V + …)

Ví dụ:

I don’t remember

WHEN

I met her

.

Dịch: Tôi không nhớ tôi đã gặp cô ấy khi nào.

Giải thích: Mệnh đề “I met her” đứng sau “WHEN”. Toàn bộ mệnh đề “WHEN I met her” đóng vai trò là tân ngữ cho động từ “remember”.

e. Mệnh đề danh từ bắt đầu bằng WHERE

– Cách dùng:

WHERE có nghĩa là “ở đâu” và dùng để giới thiệu mệnh đề danh từ chỉ địa điểm.

– Trường hợp làm chủ ngữ:

Cấu trúc: WHERE + Mệnh đề phụ (S + V + …) + Động từ chính của câu chính

Ví dụ:

WHERE

she lives

is a secret.

Dịch: Cô ấy sống ở đâu là một bí mật.

Giải thích: Mệnh đề “she lives” đứng sau “WHERE”. Toàn bộ mệnh đề “WHERE she lives” đóng vai trò là chủ ngữ của động từ “is”.

– Trường hợp làm tân ngữ:

Cấu trúc: Chủ ngữ chính + Động từ chính + WHERE + Mệnh đề phụ (S + V + …)

Ví dụ:

Can you tell me

WHERE

the post office is

?

Dịch: Bạn có thể cho tôi biết bưu điện ở đâu không?

Giải thích: Mệnh đề “the post office is” đứng sau “WHERE”. Toàn bộ mệnh đề “WHERE the post office is” đóng vai trò là tân ngữ cho động từ “tell”.

f. Mệnh đề danh từ bắt đầu bằng HOW

– Cách dùng:

HOW có nghĩa là “như thế nào” và dùng để giới thiệu mệnh đề danh từ chỉ cách thức, phương pháp.

– Trường hợp làm chủ ngữ:

Cấu trúc: HOW + Mệnh đề phụ (S + V + …) + Động từ chính của câu chính

Ví dụ:

HOW

you managed to fix it

is beyond me.

Dịch: Bạn xoay sở sửa nó như thế nào là điều tôi không hiểu nổi.

Giải thích: Mệnh đề “you managed to fix it” đứng sau “HOW”. Toàn bộ mệnh đề “HOW you managed to fix it” đóng vai trò là chủ ngữ của động từ “is”.

– Trường hợp làm tân ngữ:

Cấu trúc: Chủ ngữ chính + Động từ chính + HOW + Mệnh đề phụ (S + V + …)

Ví dụ:

He explained

HOW

to bake a cake

.

Dịch: Anh ấy giải thích cách làm bánh.

Giải thích: Mệnh đề “to bake a cake” (dạng rút gọn) đứng sau “HOW”. Toàn bộ mệnh đề “HOW to bake a cake” đóng vai trò là tân ngữ cho động từ “explained”.

3. Lưu ý về thứ tự từ trong mệnh đề danh từ

Điểm quan trọng nhất khi dùng mệnh đề danh từ là sau từ nối (

that, what, when, where, how,…

) là một mệnh đề hoàn chỉnh có chủ ngữ và động từ, KHÔNG phải là câu hỏi đảo ngữ.

Sai: I don’t know

when is

the party.

Đúng: I don’t know

when the party is

.

Sai: Tell me

where is

the library.

Đúng: Tell me

where the library is

.

4. Các từ nối khác có thể dùng trong mệnh đề danh từ:

Ngoài các từ đã nêu, chúng ta còn có:

– WHO/WHOM/WHOEVER: Ai, người nào.

Ví dụ: I don’t know

who

is coming to the party

.

Dịch: Tôi không biết ai sẽ đến bữa tiệc.

– WHATEVER/WHICHEVER: Bất cứ cái gì, bất cứ cái nào.

Ví dụ: You can choose

whichever

book you like

.

Dịch: Bạn có thể chọn bất cứ cuốn sách nào bạn thích.

– WHY: Tại sao.

Ví dụ: I understand

why

you are upset

.

Dịch: Tôi hiểu tại sao bạn lại buồn.

– IF/WHETHER: Liệu có … không.

Thường dùng sau các động từ hỏi, nghi ngờ.

Ví dụ: I’m not sure

if

/

whether

he will come

.

Dịch: Tôi không chắc liệu anh ấy có đến không.

5. Tổng kết

Mệnh đề danh từ là một công cụ mạnh mẽ để chúng ta diễn đạt ý tưởng phức tạp hơn. Hãy nhớ:

• Mệnh đề danh từ đóng vai trò như một danh từ trong câu.
• Nó thường bắt đầu bằng các từ nối như

  that, what, when, where, how, who, if, whether,…

• Sau từ nối là một mệnh đề có chủ ngữ và động từ, theo thứ tự thông thường (không phải câu hỏi đảo ngữ).
• Nó có thể làm chủ ngữ hoặc tân ngữ của câu chính.

Các em hãy luyện tập thật nhiều với các dạng bài tập về mệnh đề danh từ nhé. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô.

Chúc các em học tốt!