Chào các em, hôm nay cô giáo sẽ hướng dẫn các em cách tạo câu dẫn cho phần “Ta làm gì và phê phán ai” trong bài nghị luận xã hội. Đây là một phần quan trọng, giúp bài viết của các em có chiều sâu và tính thuyết phục cao.

Phần “Ta làm gì và phê phán ai” thường là phần thứ ba trong dàn ý một bài nghị luận xã hội, sau phần mở bài và thân bài (nêu vấn đề, phân tích, chứng minh). Mục đích của phần này là đề xuất những hành động, giải pháp cụ thể mà chúng ta cần thực hiện để giải quyết vấn đề, đồng thời chỉ ra những đối tượng, những khía cạnh cần được phê phán để vấn đề được nhìn nhận một cách toàn diện và có tính xây dựng.

Làm thế nào để có một câu dẫn hay cho phần này?

Một câu dẫn tốt cho phần này cần đáp ứng các yêu cầu sau:

1. Tính kết nối: Câu dẫn phải liên kết chặt chẽ với phần trước đó, thể hiện sự chuyển tiếp logic.
2. Tính định hướng: Câu dẫn phải rõ ràng chỉ ra rằng chúng ta sắp bàn về hành động và phê phán.
3. Tính gợi mở: Câu dẫn có thể khơi gợi sự tò mò, suy nghĩ của người đọc về những nội dung sắp trình bày.
4. Tính chủ động: Câu dẫn thể hiện tinh thần trách nhiệm và thái độ xây dựng của người viết.

Dưới đây là một số dạng câu dẫn mà các em có thể tham khảo và tùy chỉnh cho phù hợp với từng đề bài cụ thể:

Dạng 1: Khẳng định và nêu rõ vai trò cá nhân

Ví dụ:

“Nhận thức rõ được tầm quan trọng của vấn đề / Nhận ra những tác hại khôn lường của hiện tượng này, chúng ta, mỗi cá nhân, mỗi công dân của xã hội, cần phải làm gì và phê phán những gì để góp phần xây dựng một môi trường sống tốt đẹp hơn?”

Hoặc:

“Để khắc phục những hạn chế còn tồn tại và hướng tới một tương lai tươi sáng hơn, bản thân mỗi chúng ta cần có những hành động cụ thể nào? Và đâu là những khía cạnh, những đối tượng cần được nhìn nhận, phê phán một cách thẳng thắn?”

Dạng 2: Đặt câu hỏi tu từ

Ví dụ:

“Vậy, đứng trước thực trạng này, mỗi chúng ta nên làm gì để trở thành những người kiến tạo giá trị tích cực? Và chúng ta cần thẳng thắn chỉ ra những gì để khắc phục những tồn tại, hướng tới sự hoàn thiện?”

Hoặc:

“Làm thế nào để những bài học từ vấn đề [tên vấn đề] trở thành kim chỉ nam cho hành động của chúng ta? Và chúng ta cần lên án, phê phán những yếu tố nào để ngăn chặn sự tái diễn của những tiêu cực?”

Dạng 3: Sử dụng từ ngữ gợi mở, khái quát

Ví dụ:

“Để vấn đề [tên vấn đề] không còn là gánh nặng mà trở thành động lực cho sự phát triển, chúng ta cần xác định rõ con đường hành động của mình và đồng thời, không ngại lên án những điều sai trái cản trở bước tiến.”

Hoặc:

“Nhìn nhận một cách thấu đáo những mặt trái của vấn đề, chúng ta không chỉ cần tự trau dồi, hoàn thiện bản thân mà còn cần có thái độ phê phán, đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực đang tồn tại trong xã hội.”

Lưu ý quan trọng khi viết câu dẫn này:

• Chọn lọc từ ngữ phù hợp: Sử dụng các từ như “cần”, “phải”, “quan trọng”, “thiết yếu”, “lên án”, “phê phán”, “chỉ ra”, “vạch trần”, “xây dựng”, “góp phần”… để thể hiện rõ nội dung cần bàn.
• Ngắn gọn, súc tích: Tránh diễn đạt dài dòng, lan man.
• Thể hiện quan điểm cá nhân: Câu dẫn nên phản ánh thái độ, suy nghĩ của em về vấn đề đang bàn luận.
• Tùy biến theo đề: Mỗi đề bài sẽ có những cách tiếp cận khác nhau. Hãy suy nghĩ xem vấn đề đó đòi hỏi hành động gì và cần phê phán điều gì để có câu dẫn phù hợp nhất.

Ví dụ minh họa cho một đề cụ thể:

Đề bài: “Bàn về vai trò của sự kiên trì trong cuộc sống.”

Phần trước đã phân tích tầm quan trọng của sự kiên trì.

Câu dẫn cho phần “Ta làm gì và phê phán ai” có thể là:

“Nhận thức sâu sắc về ý nghĩa của sự kiên trì, mỗi chúng ta cần làm gì để rèn luyện phẩm chất quý báu này và đâu là những biểu hiện của sự nản lòng, dễ bỏ cuộc cần được phê phán để bản thân luôn vững bước trên con đường chinh phục mục tiêu?”

Cô hy vọng với những gợi ý này, các em sẽ tự tin hơn khi viết phần nghị luận xã hội của mình. Chúc các em học tốt!