Chào các con học sinh yêu quý của thầy/cô!

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau giải một bài toán rất thú vị về sở thích của các bạn trong lớp mình nhé. Bài toán này có thể được giải quyết một cách rất trực quan bằng cách vẽ biểu đồ mà chúng ta thường gọi vui là biểu đồ “ống cống” đấy các con ạ (tức là biểu đồ Venn).

Đầu tiên, chúng ta hãy cùng đọc kỹ đề bài và tóm tắt những thông tin quan trọng:

• Tổng số học sinh của lớp: \( 42 \) em
• Số em thích chơi sỏi: \( 18 \) em
• Số em thích chơi đá: \( 12 \) em
• Số em vừa thích chơi đá vừa thích chơi sỏi: \( 6 \) em

Đề bài hỏi: Trong lớp đó có bao nhiêu em chỉ thích chơi đá hoặc chỉ thích chơi sỏi?

Bây giờ, thầy/cô sẽ hướng dẫn các con cách suy luận bằng biểu đồ “ống cống” nhé:

Hãy hình dung chúng ta có hai vòng tròn chồng lên nhau:

• Vòng tròn thứ nhất đại diện cho nhóm các bạn thích chơi sỏi.
• Vòng tròn thứ hai đại diện cho nhóm các bạn thích chơi đá.
• Phần chồng lên nhau của hai vòng tròn (giống như đoạn ống cống nối hai đường ống lại với nhau) chính là nhóm các bạn vừa thích chơi sỏi, vừa thích chơi đá.

Chúng ta biết có \( 6 \) em vừa thích chơi đá vừa thích chơi sỏi. Đây chính là số học sinh ở phần giao nhau (phần “ống cống” chung) của hai vòng tròn.

Bước 1: Tìm số em chỉ thích chơi sỏi

Tổng số em thích chơi sỏi là \( 18 \) em. Trong số \( 18 \) em này, đã có \( 6 \) em là thích cả hai môn rồi. Vậy, số em chỉ thích chơi sỏi (tức là chỉ nằm trong vòng tròn “thích chơi sỏi” mà không nằm trong phần giao nhau) sẽ là:

\( \text{Số em chỉ thích chơi sỏi} = \text{Tổng số em thích chơi sỏi} – \text{Số em thích cả hai} \)

\( = 18 – 6 = 12 \text{ (em)} \)

Vậy có \( 12 \) em chỉ thích chơi sỏi.

Bước 2: Tìm số em chỉ thích chơi đá

Tương tự như vậy, tổng số em thích chơi đá là \( 12 \) em. Trong số \( 12 \) em này, cũng đã có \( 6 \) em là thích cả hai môn rồi. Vậy, số em chỉ thích chơi đá (tức là chỉ nằm trong vòng tròn “thích chơi đá” mà không nằm trong phần giao nhau) sẽ là:

\( \text{Số em chỉ thích chơi đá} = \text{Tổng số em thích chơi đá} – \text{Số em thích cả hai} \)

\( = 12 – 6 = 6 \text{ (em)} \)

Vậy có \( 6 \) em chỉ thích chơi đá.

Bước 3: Tìm số em chỉ thích chơi đá hoặc chỉ thích chơi sỏi

Đề bài hỏi chúng ta có bao nhiêu em chỉ thích chơi đá hoặc chỉ thích chơi sỏi. Điều này có nghĩa là chúng ta cần cộng số em chỉ thích chơi sỏi với số em chỉ thích chơi đá lại với nhau.

\( \text{Số em chỉ thích chơi đá hoặc chỉ thích chơi sỏi} = \text{Số em chỉ thích chơi sỏi} + \text{Số em chỉ thích chơi đá} \)

\( = 12 + 6 = 18 \text{ (em)} \)

Vậy, trong lớp đó có \( 18 \) em chỉ thích chơi đá hoặc chỉ thích chơi sỏi.

Kiểm tra thêm (không bắt buộc nhưng giúp các con hiểu sâu hơn):

Các con có thể tự hỏi, vậy có bao nhiêu bạn thích ít nhất một trong hai môn này?

Đó chính là tổng số các bạn chỉ thích sỏi, chỉ thích đá, và thích cả hai.

\( \text{Số em thích ít nhất một môn} = 12 \text{ (chỉ sỏi)} + 6 \text{ (chỉ đá)} + 6 \text{ (cả hai)} = 24 \text{ (em)} \)

Hoặc chúng ta có thể dùng công thức: (Tổng số em thích sỏi) + (Tổng số em thích đá) – (Số em thích cả hai)

\( = 18 + 12 – 6 = 30 – 6 = 24 \text{ (em)} \)

Và tổng số em không thích môn nào cả là: \( 42 – 24 = 18 \text{ (em)} \)

Nhưng câu hỏi của bài toán chỉ dừng lại ở việc tìm số em chỉ thích chơi đá hoặc chỉ thích chơi sỏi thôi nhé!

Đáp số: \( 18 \) em.

Các con đã hiểu bài chưa nào? Đây là một dạng bài rất hay và các con sẽ gặp lại nó nhiều lần ở các lớp lớn hơn đấy! Cố gắng luyện tập để nắm vững kiến thức nhé!