Đề bài đặt ra là: Một người chỉ có trong tay một thước thẳng và một ít vôi bột. Muốn đo chu vi của nắp bàn tròn, người đó có thể đo bằng cách nào?

Các em thấy đấy, chúng ta có một chiếc bàn tròn và chúng ta cần tìm chu vi của nó. Thông thường, để đo chu vi hình tròn, chúng ta sẽ dùng thước dây hoặc thước kéo. Nhưng ở đây, chúng ta chỉ có thước thẳng và vôi bột. Vậy làm thế nào để giải quyết vấn đề này?

Chúng ta hãy suy nghĩ một chút về các tính chất của hình tròn và các dụng cụ chúng ta có.

Bước 1: Sử dụng vôi bột để đánh dấu

Trước tiên, chúng ta sẽ sử dụng vôi bột để thực hiện một số thao tác đánh dấu trên nắp bàn tròn.

Bước 2: Xác định một điểm trên chu vi

Chọn một điểm bất kỳ trên mép của nắp bàn tròn và dùng vôi bột đánh dấu điểm đó lại. Chúng ta có thể gọi điểm này là điểm A.

Bước 3: “Cuộn” thước thẳng để đo chu vi

Đây là phần sáng tạo của chúng ta. Chúng ta sẽ dùng thước thẳng như một “thước dây” tạm thời.

Đặt một đầu của thước thẳng (ví dụ: vạch số 0) trùng với điểm A đã đánh dấu trên mép bàn.

Sau đó, chúng ta sẽ từ từ “lăn” hoặc “cuộn” thước thẳng dọc theo mép của nắp bàn tròn. Điều này có nghĩa là, chúng ta sẽ giữ cố định một điểm trên thước thẳng (ví dụ: vạch số 0 ban đầu) và xoay thước xung quanh điểm đó, đồng thời di chuyển thước dọc theo đường cong của nắp bàn.

Khi chúng ta thực hiện thao tác này, hãy chú ý đến điểm nào trên thước thẳng (ví dụ: vạch số 10, 20, 30…) sẽ chạm tới điểm A trên nắp bàn tròn sau khi thước đã “lăn” đi một đoạn.

Cứ tiếp tục “cuộn” thước thẳng như vậy dọc theo toàn bộ chu vi của nắp bàn.

Bước 4: Đánh dấu điểm cuối cùng

Khi điểm A trên nắp bàn tròn lại tiếp tục chạm vào một điểm trên thước thẳng, có nghĩa là chúng ta đã đi hết một vòng chu vi. Dùng vôi bột đánh dấu điểm mà thước thẳng chạm vào trên mép bàn tại vị trí này. Chúng ta có thể gọi điểm này là điểm B.

Bước 5: Đo khoảng cách trên thước thẳng

Bây giờ, chúng ta cần xem trên thước thẳng, khoảng cách từ điểm bắt đầu (vạch số 0) đến điểm mà điểm A trên bàn tròn đã chạm vào lần cuối cùng là bao nhiêu.

Ví dụ: Nếu khi điểm A quay trở lại vị trí ban đầu, nó chạm vào vạch 120 cm trên thước thẳng, thì chu vi của nắp bàn tròn là 120 cm.

Tóm lại cách làm:

1. Dùng vôi bột đánh dấu một điểm A trên mép nắp bàn tròn.
2. Đặt vạch số 0 của thước thẳng trùng với điểm A.
3. “Cuộn” thước thẳng dọc theo mép bàn tròn, giữ cho một điểm trên thước thẳng luôn tiếp xúc với mép bàn.
4. Quan sát điểm trên thước thẳng mà điểm A trên nắp bàn tròn chạm vào sau khi đi hết một vòng chu vi.
5. Giá trị đọc được trên thước thẳng tại điểm đó chính là chu vi của nắp bàn tròn.

Cách này tuy không hoàn toàn chính xác như dùng thước dây chuyên dụng, nhưng nó là một phương pháp hợp lý và sáng tạo để đo chu vi hình tròn chỉ với thước thẳng và vôi bột.

Các em có câu hỏi nào không?