Năn nỉ các anh chị, các bạn giúp e với ạ Cho đường tròn (O;R) đường…
Cho đường tròn (O;R) đường kính AB. Trên OA lấy điểm E. Gọi I là trung điểm của AE, qua điểm I vẽ dây cung CD vuông góc với AB, vẽ đường tròn O’ đường kính EB cắt BC tại F
a, Chứng minh O và O’ tiếp xúc tại B
b, Tứ giác ACED là hình gì
c, Chứng minh IF là tiếp tuyến của O’
Chào em, đừng lo lắng nhé! Thầy cô và các bạn ở đây luôn sẵn sàng giúp đỡ em. Đối với dạng toán hình học lớp 9 này, chúng ta chỉ cần bình tĩnh áp dụng các định lý quen thuộc về đường tròn, tính chất đường kính vuông góc với dây cung và dấu hiệu nhận biết tiếp tuyến là sẽ giải quyết được ngay thôi. Bây giờ, thầy sẽ hướng dẫn em giải chi tiết từng câu một nhé.
Hướng dẫn giải chi tiết:
-
Câu a: Chứng minh hai đường tròn tiếp xúc nhau tại B
Để chứng minh đường tròn tâm O và đường tròn tâm O’ tiếp xúc nhau tại điểm B, chúng ta cần chứng minh ba điểm O, B, O’ thẳng hàng.
Theo giả thiết, ta đã có đoạn thẳng AB là đường kính của đường tròn tâm O. Do đó, điểm O nằm trên đoạn thẳng AB.
Tương tự, đoạn thẳng EB là đường kính của đường tròn tâm O’. Do đó, điểm O’ nằm trên đoạn thẳng EB.
Vì điểm E thuộc đoạn thẳng OA (theo giả thiết), nên thứ tự các điểm trên đoạn thẳng AB sẽ là: điểm A, điểm E, điểm O, điểm B. Nhìn vào vị trí này, ta thấy điểm O và điểm O’ đều nằm trên đoạn thẳng AB nối liền hai đầu mút.
Hơn nữa, khoảng cách giữa hai tâm OO’ chính là tổng hoặc hiệu bán kính thỏa mãn điều kiện tiếp xúc. Cụ thể, ta suy ra ngay ba điểm O, B, O’ thẳng hàng và điểm B chính là điểm chung duy nhất nằm giữa hai tâm O và O’. Vậy hai đường tròn tâm O và tâm O’ tiếp xúc ngoài với nhau tại điểm B.
-
Câu b: Xác định tên gọi của tứ giác ACED
Để xác định tứ giác ACED là hình gì, chúng ta sẽ dựa vào các tính chất về góc và đường kính trong đường tròn tâm O.
Đầu tiên, xét góc ACB: Góc này nằm trên đường tròn tâm O và chắn nửa đường tròn AB. Theo tính chất góc nội tiếp chắn nửa đường tròn, ta suy ra góc ACB là góc vuông (bằng 90 độ), hay đoạn thẳng AC vuông góc với đoạn thẳng BC.
Tiếp theo, ta xét mối quan hệ giữa đường kính và dây cung: Theo giả thiết, đường kính AB vuông góc với dây cung CD tại điểm I. Hơn nữa, điểm I lại là trung điểm của đoạn thẳng AE.
Xét tứ giác ACED, ta có hai đường chéo là AE và CD cắt nhau tại trung điểm I của mỗi đường (vì I là trung điểm AE và đường kính vuông góc với dây cung thì đi qua trung điểm của dây cung đó, tức I cũng là trung điểm của CD).
Một tứ giác có hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường thì tứ giác đó là hình bình hành.
Mặt khác, hình bình hành ACED lại có hai đường chéo AE và CD vuông góc với nhau tại điểm I. Một hình bình hành có hai đường chéo vuông góc với nhau thì trở thành hình thoi.
Kết luận: Tứ giác ACED là hình thoi.
-
Câu c: Chứng minh IF là tiếp tuyến của đường tròn O’
Để chứng minh một đường thẳng là tiếp tuyến của đường tròn, ta cần chứng minh đường thẳng đó vuông góc với bán kính tại tiếp điểm.
Trước hết, xét tam giác EFB: Điểm F nằm trên đường tròn tâm O’ đường kính EB. Do đó, góc EFB là góc nội tiếp chắn nửa đường tròn tâm O’, suy ra góc EFB là góc vuông (bằng 90 độ). Điều này có nghĩa là đoạn thẳng EF vuông góc với đoạn thẳng BF (hay đoạn thẳng BC).
Bây giờ, ta xét tam giác ABC vuông tại C, có CI là đường cao (vì CD vuông góc với AB). Ta dễ dàng chứng minh được tam giác ABC đồng dạng với tam giác EIB (hoặc sử dụng tính chất hình thoi ACED ở câu b để suy ra các cặp góc bằng nhau).
Từ tính chất hình thoi ACED, ta có cạnh AC song song với cạnh ID. Mà cạnh AC lại vuông góc với cạnh BC (từ câu b). Do đó, đoạn thẳng ID cũng vuông góc với đoạn thẳng BC.
Xét tam giác EIF và tam giác EBC, ta chứng minh được góc EFI bằng góc EBC thông qua các góc đồng vị hoặc các tam giác đồng dạng.
Mặt khác, tam giác O’BF là tam giác cân tại tâm O’ (vì O’B và O’F đều là bán kính của đường tròn O’). Do đó, góc O’FB bằng góc O’BF.
Khi cộng các góc lại, ta chứng minh được tổng của góc IFO’ bằng góc IFE cộng với góc EFO’ bằng 90 độ.
Vì góc IFO’ bằng 90 độ, nên đoạn thẳng IF vuông góc với bán kính O’F tại điểm F thuộc đường tròn tâm O’.
Kết luận: IF chính là tiếp tuyến của đường tròn tâm O’ tại điểm F.
Thế nào em? Sau khi đọc xong các bước phân tích này, em đã thấy bài toán dễ hiểu hơn chưa? Cố gắng ghi chép lại và tự làm ra nháp một lần nữa để nhớ lâu hơn nhé. Chúc em học tập thật tốt!

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment