Nêu ngôi kể, cốt truyện, chi tiết kì ảo của tác phẩm Người con gái…
Chào các em học sinh lớp 9 yêu quý! Hôm nay, thầy/cô sẽ giúp các em hệ thống lại ba yếu tố nghệ thuật vô cùng quan trọng khi tìm hiểu tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương (trích Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ). Đây là những kiến thức cốt lõi giúp các em làm tốt các câu hỏi đọc hiểu và nghị luận văn học trong kỳ thi vào lớp 10 sắp tới. Chúng ta cùng bắt đầu nhé!
1. Ngôi kể của tác phẩm
Ngôi kể đóng vai trò quyết định đến điểm nhìn và mức độ khách quan của câu chuyện. Trong tác phẩm này, người kể chuyện được thể hiện qua các đặc điểm sau:
- Tác giả Nguyễn Dữ sử dụng ngôi kể thứ ba (người kể chuyện giấu mình).
- Người kể chuyện đứng ở bên ngoài để quan sát, kể lại toàn bộ câu chuyện một cách khách quan, toàn diện về cuộc đời và số phận của nhân vật Vũ Nương.
- Tuy giấu mình nhưng người kể chuyện vẫn bộc lộ thái độ cảm thông sâu sắc, xót xa cho số phận bi kịch của người phụ nữ hồng nhan bạc mệnh, đồng thời thể hiện cái nhìn phê phán đối với xã hội phong kiến bất công.
2. Cốt truyện của tác phẩm
Cốt truyện của Chuyện người con gái Nam Xương rất chặt chẽ, mang đậm dấu ấn của thể loại truyền kì với các sự việc diễn ra theo trình tự thời gian, xoay quanh cuộc đời Vũ Nương:
- Phần mở đầu: Giới thiệu nhân vật Vũ Thị Thiết (Vũ Nương) là người con gái thùy mị, nết na, tư dung tốt đẹp. Nàng kết hôn với Trương Sinh – con nhà hào phú nhưng có tính đa nghi. Cuộc sống vợ chồng đang yên ấm thì Trương Sinh phải đi lính.
- Phần thắt nút (Bi kịch): Vũ Nương ở nhà chăm sóc mẹ chồng chu đáo, nuôi con khôn lớn. Khi mẹ chồng mất, nàng lo ma chay chu đáo như đối với cha mẹ đẻ. Một đêm, bé Đản quấy khóc, Vũ Nương chỉ bóng mình trên vách bảo đó là cha Đản để dỗ con. Trương Sinh đi lính về, nghe lời con thơ ngây đã nổi ghen tuông mù quáng, mắng nhiếc, đánh đuổi vợ đi dù họ hàng làng xóm đã hết lời bênh vực.
- Phần cao trào: Bị dồn vào đường cùng và để bảo vệ nhân phẩm trong sạch, Vũ Nương đã trẫm mình ở bến Hoàng Giang tự vẫn.
- Phần kết thúc: Trương Sinh sau đó hiểu ra sự thật khi con chỉ bóng trên vách tường lúc đèn dầu sáng. Linh hồn Vũ Nương được Linh Phi cứu giúp, sống ở cung thủy tinh. Phan Lang (người cùng làng) cứu ơn Linh Phi nên được cứu sống, khi trở về trần gian đã mang theo chiếc hoa vàng và lời nhắn của Vũ Nương. Trương Sinh lập đàn giải oan bên bến Hoàng Giang, Vũ Nương hiện về giữa dòng nói lời tạ từ rồi biến mất.
3. Chi tiết kì ảo trong tác phẩm
Yếu tố kì ảo là đặc trưng không thể thiếu của thể loại truyền kì. Trong tác phẩm, các chi tiết kì ảo xuất hiện ở phần cuối, mang ý nghĩa nghệ thuật và nhân đạo sâu sắc:
- Các chi tiết kì ảo tiêu biểu: Vũ Nương gieo mình xuống sông tự vẫn nhưng không chết mà được các tiên nữ cứu, đưa về cung thủy tinh của Linh Phi; cuộc gặp gỡ kì lạ giữa Phan Lang và Vũ Nương dưới thủy cung; hình ảnh Vũ Nương hiện ra ngồi trên chiếc kiệu hoa đứng ở giữa dòng sông lúc ẩn lúc hiện khi Trương Sinh lập đàn giải oan, rồi bóng nàng loang loáng tắt dần.
- Ý nghĩa của chi tiết kì ảo:
– Làm cho câu chuyện thêm phần hấp dẫn, lôi cuốn theo phong cách truyện truyền kì.
– Tạo nên một cái kết mang tính chất có hậu cho câu chuyện, thể hiện ước mơ ngàn đời của nhân dân ta về công lý: người tốt ở hiền sẽ gặp lành, kẻ ác phải chịu quả báo.
– Thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc của tác giả: nâng niu, trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ, đồng thời an ủi phần nào nỗi đau khổ, oan ức của họ trong xã hội cũ. Tuy nhiên, cái kết Vũ Nương không thể trở về đoàn tụ trọn vẹn với gia đình cũng làm nổi bật thêm bi kịch không thể xoay chuyển của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Như vậy, qua việc phân tích ngôi kể, cốt truyện và các chi tiết kì ảo, chúng ta càng thêm thấu hiểu tài năng nghệ thuật của Nguyễn Dữ cũng như giá trị nhân đạo cao cả mà ông gửi gắm vào tác phẩm. Các em nhớ ghi chép đầy đủ và ôn tập thật tốt nhé!
1. Ngôi kể
- Ngôi kể: Tác phẩm được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mặt, gọi tên các nhân vật như Vũ Nương, Trương Sinh, bé Đản).
- Tác dụng: Giúp câu chuyện được nhìn nhận một cách khách quan, bao quát được toàn bộ cuộc đời của nhân vật từ lúc lấy chồng, trải qua chiến tranh cho đến khi bi kịch xảy ra và kết thúc ở thế giới thủy cung.
2. Cốt truyệnCốt truyện được phát triển theo trình tự thời gian tuyến tính, gắn liền với cuộc đời và bi kịch của nhân vật chính Vũ Nương:
- Mở đầu: Vũ Nương là người con gái thùy mị, nết na, tư dung tốt đẹp, được Trương Sinh (một nhà giàu nhưng ít học, có tính hay ghen) cưới về làm vợ.
- Thắt nút: Trương Sinh phải đi lính. Ở nhà, Vũ Nương sinh con (bé Đản), một mực hiếu thảo với mẹ chồng, chung thủy với chồng. Để dỗ con nhỏ, đêm đêm cô thường chỉ bóng mình trên vách và bảo đó là cha Đản. Mẹ chồng ốm rồi mất, Vũ Nương lo liệu ma chay chu đáo.
- Phát triển: Chiến tranh kết thúc, Trương Sinh trở về. Nghe lời ngây ngô của con trai về “người cha đêm nào cũng đến”, Trương Sinh nổi máu ghen tuông, mắng nhiếc và đuổi Vũ Nương đi bất chấp mọi lời thanh minh của vợ và hàng xóm.
- Cao trào: Bị hàm oan khôn thấu, Vũ Nương gieo mình xuống dòng sông Hoàng Giang tự tử để chứng minh lòng thủy chung. Sau đó, một đêm, Trương Sinh cùng con ngồi bên đèn, đứa con lại chỉ vào cái bóng trên tường và nói đó là cha. Trương Sinh tỉnh ngộ, hiểu ra vợ mình bị oan thì đã muộn.
- Mở nút (Yếu tố truyền kỳ): Vũ Nương được Linh Phi (vợ vua biển) cứu sống và ở lại thủy cung. Tại đây, cô gặp Phan Lang (người cùng làng cứu mạng rùa thần, sau chết đuối được Linh Phi cứu). Vũ Nương gửi Phan Lang chiếc hoa vàng và lời nhắn cho chồng. Trương Sinh lập đàn giải oan bên bến sông, Vũ Nương hiện về ngồi trên chiếc kiệu hoa giữa dòng lúc ẩn lúc hiện rồi biến mất.
3. Chi tiết kì ảo (Yếu tố hoang đường, truyền kỳ)Các chi tiết kì ảo tập trung ở phần cuối của truyện, biến một câu chuyện cổ tích dân gian thành một tác phẩm truyền kỳ giàu giá trị nghệ thuật:
- Phan Lang nằm mộng và cứu rùa thần: Phan Lang thả một con rùa mai xanh (vốn là Linh Phi – vợ vua biển nén mình lánh nạn). Sau này Phan Lang chạy nạn bị chết đuối, được Linh Phi nhận ra và cho uống thuốc thần sống lại để trả ơn.
- Thế giới thủy cung huyền ảo: Cảnh cung điện rực rỡ của Linh Phi dưới nước, nơi các cung nữ và những người chết đuối vẫn sống. Tại đây, Phan Lang đã gặp lại Vũ Nương.
- Vũ Nương hiển linh trên bến Hoàng Giang: Khi Trương Sinh lập đàn giải oan, Vũ Nương xuất hiện giữa dòng sông, ngồi trên kiệu hoa, có cờ xúy, võng lọng rực rỡ đầy một khúc sông, lúc ẩn lúc hiện rồi biến mất hẳn.
Ý nghĩa của các chi tiết kì ảo:
- Về nội dung: Giải oan cho nhân vật Vũ Nương, khẳng định tấm lòng trong sạch, thủy chung của nàng ngay cả khi đã ở thế giới bên kia. Đồng thời thể hiện ước mơ mang tính nhân văn của nhân dân về sự công bằng, người tốt cuối cùng sẽ được đền đáp.
- Về nghệ thuật: Làm tăng tính hấp dẫn, ly kỳ cho câu chuyện, tạo nên một kết thúc có hậu nhưng vẫn đầy ám ảnh (vì Vũ Nương không thể trở về trần gian được nữa, nhấn mạnh bi kịch thực tế của người phụ nữ trong xã hội phong kiến).
\(#DAnh\)
“Chuyện người con gái Nam Xương” \((\) Nguyễn Dữ \()\) :
\(-\) Ngôi kể : Ngôi thứ ba.
\(⇒\) Người kể chuyện giấu mình, là người ngoài cuộc, không tham gia vào câu chuyện và gián tiếp tường thuật lại diễn biến các sự việc bằng cách gọi tên các nhân vật, không xưng “tôi” hay “chúng tôi” …
\(-\) Cốt truyện :
\(+\) Vũ Nương là người con gái vừa đẹp người lại đẹp nết, được Trương Sinh mến vì dung hạnh mà xin mẹ cưới về.
\(+\) Trong cuộc sống hàng ngày, khi Trương Sinh đi lính, Vũ Nương ở nhà chu toàn, quán xuyến mọi công việc, vừa chăm sóc mẹ chồng ốm đau, vừa hết lòng nuôi nấng bé Đản.
\(+\) Khi Trương Sinh đi lính trở về, vì lời nói của bé Đản và bản tính ghen tuông, chàng đinh ninh vợ hư, mắng nhiếc và đuổi Vũ Nương đi dù nàng hết lòng thanh minh. Cuối cùng, Vũ Nương quyết định tự vẫn.
\(+\) Vũ Nương đã được Linh Phi cứu sống và ngụ tại thủy cung. Sau này, nàng tình cờ gặp Phan Lang, nhờ chàng gửi chiếc hoa vàng và lời nhắn về cho Trương Sinh.
\(+\) Sau khi Trương Sinh lập đàn giải oan trên bến Hoàng Giang, Vũ Nương hiện về lúc ẩn lúc hiện, nói lời tạ từ rồi biến đi mất.
\(-\) Chi tiết kì ảo :
\(+\) Phan Lang mộng thả rùa xanh.
\(⇒\) Con rùa xanh ở đây không phải rùa bình thường, mà chính là hóa thân của vị thần Linh Phi.
\(+\) Phan Lang gặp lại Vũ Nương dưới thủy cung.
\(⇒\) Phan Lang và Vũ Nương đều là người phàm trần, nhưng lại có thể sống được ở thủy cung dưới nước.
\(+\) Vũ Nương hiện về nói lời tạ từ.
\(⇒\) Vũ Nương đã tự vẫn, nhưng nàng vẫn có thể trở lại được dương thế để từ biệt Trương Sinh.
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment