Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra dấu hiệu của thể loại?

Bài thơ “Ngưỡng cửa” được viết theo thể thơ thơ tự do.

Dấu hiệu nhận biết:

• Số câu trong mỗi khổ thơ không cố định.
• Số tiếng trong mỗi câu không tuân theo một quy luật chặt chẽ nào.
• Vần, nhịp điệu được sử dụng linh hoạt, không gò bó theo quy tắc của các thể thơ truyền thống.
• Sự tập trung vào việc diễn tả cảm xúc, suy nghĩ của tác giả một cách chân thành và tự nhiên.

Câu 2. Các dòng trong bài thơ chủ yếu được nhắc nhịp như thế nào? Xác định cách gieo vần và chỉ ra tác dụng của nó trong khổ 1 bài thơ.

Các dòng trong bài thơ chủ yếu được ngắt nhịp linh hoạt, thường là theo nhịp tự nhiên của lời nói hoặc theo ý của câu thơ.

Cách gieo vần trong khổ 1:

• “quen” (câu 1) – “men” (câu 4) : Vần chân, cách quãng.
• “bé” (câu 2) – “mẹ” (câu 3) : Vần chân, liền vần.

Tác dụng của cách gieo vần trong khổ 1:

Cách gieo vần này tạo ra sự mềm mại, uyển chuyển cho khổ thơ, giúp lời thơ trôi chảy, dễ đi vào lòng người đọc. Nó không tạo cảm giác gò ép mà vừa đủ để kết nối các ý tưởng, tạo sự liên kết giữa các hình ảnh.

Câu 3: Tìm những từ ngữ hình ảnh thể hiện tình cảm cảm xúc của tác giả dành cho đối tượng trữ tình trong bài thơ. Hãy cho biết đó là tình cảm gì?

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả dành cho đối tượng trữ tình (ngưỡng cửa) là:

• “ai cũng quen”
• “Ngay từ thời tấm bé”
• “tay bà tay mẹ / Còn dắt vòng đi men”
• “Nơi này ai cũng quen”
• “Nơi bạn bé chạy tới / Thường lúc nào cũng vui”
• “Nơi này đã đưa tôi / Buổi đầu tiên đến lớp”

Đó là tình cảm gắn bó, yêu thương, trân trọng và có chút hoài niệm. Ngưỡng cửa không chỉ là một không gian vật lý mà còn là biểu tượng cho những kỷ niệm tuổi thơ, sự trưởng thành và những bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời.

Câu 4: Xác định biện pháp điệp từ được sử dụng trong bài thơ và nêu tác dụng.

Biện pháp điệp từ được sử dụng trong bài thơ là:

• Điệp từ “Lúc nào qua cũng vội”: Xuất hiện ở câu 5 và câu 7.
• Điệp từ “Nơi bạn bé chạy tới / Thường lúc nào cũng vui”: Xuất hiện ở câu 6 và câu 8.

Tác dụng của biện pháp điệp từ:

• Nhấn mạnh hai khía cạnh đối lập nhau của “ngưỡng cửa”: vừa là nơi vội vã, tất bật của người lớn, vừa là nơi vui vẻ, hồn nhiên của trẻ thơ.
• Tạo nhịp điệu cho bài thơ, làm cho lời thơ thêm sinh động và dễ nhớ.
• Gợi lên sự liên tưởng về vòng đời con người, từ những bước chân đầu tiên đầy háo hức đến những bước chân vội vã của cuộc sống trưởng thành.

Câu 5: Theo em chủ đề của bài thơ là gì?

Chủ đề của bài thơ là những kỷ niệm tuổi thơ, sự trưởng thành và ý nghĩa của những nơi quen thuộc trong cuộc đời con người.

Câu 6: Qua bài thơ này tác giả muốn gửi thông điệp gì đến người đọc?

Qua bài thơ này, tác giả muốn gửi gắm đến người đọc thông điệp:

• Trân trọng những kỷ niệm đẹp của tuổi thơ, bởi đó là hành trang quý giá theo ta suốt cuộc đời.
• Nhận thức được sự thay đổi của cuộc sống qua từng giai đoạn, từ sự hồn nhiên, vô tư đến những lo toan, vội vã của đời người.
• Biết ơn những nơi chốn đã gắn bó, đã chứng kiến sự trưởng thành của mình, vì chúng mang những giá trị tinh thần sâu sắc.

Câu 7: Viết đoạn văn từ 5 đến 7 câu ghi lại cảm xúc của em về bài thơ “Ngưỡng cửa” của Vũ Quần Phương.

Bài thơ “Ngưỡng cửa” của Vũ Quần Phương đã chạm đến trái tim em bằng những vần thơ giản dị mà sâu lắng. Em cảm nhận được sự gắn bó tha thiết của tác giả với nơi chốn tuổi thơ, nơi có bóng dáng bà, mẹ và những trò chơi vô tư của bạn bè. Những hình ảnh “tay bà tay mẹ còn dắt vòng đi men” hay “bạn bé chạy tới thường lúc nào cũng vui” gợi lên trong em bao hồi ức đẹp đẽ. Bài thơ nhắc em nhớ về những buổi đầu tiên đến lớp, về những bước chân đầu tiên trên con đường khám phá thế giới. “Ngưỡng cửa” không chỉ là một lối đi, mà còn là nơi chứa đựng biết bao tình cảm, là chứng nhân cho sự trưởng thành của mỗi con người.

Chúc các em học tốt!