Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật Mên. Trong bài bầy chim chìa…

Chào các em học sinh lớp 7 thân mến! Khi tìm hiểu về văn bản Bày chim chìa vôi của nhà văn Duy Khán, một trong những điểm sáng nghệ thuật thu hút chúng ta nhất chính là cách tác giả xây dựng nhân vật Mên. Để giúp các em hiểu sâu sắc hơn về vấn đề này trong các bài kiểm tra văn học, thầy xin chia sẻ những nhận xét chi tiết thông qua các ý chính sau đây.

1. Khắc họa tâm lý trẻ thơ vô cùng tinh tế và chân thực

Nhà văn Duy Khán đã rất am hiểu tâm lý lứa tuổi học sinh tụi mình để thổi hồn vào nhân vật Mên:

• Mên hiện lên với sự nhạy cảm đặc biệt trước thế giới tự nhiên và các loài vật. Cậu bé không chỉ yêu thương động vật bằng cảm tính mà còn bằng những trăn trở, lo lắng rất Người.
• Tâm trạng của Mên được bộc lộ rõ nét qua nỗi lo sợ bầy chim chìa vôi non bị ngập nước. Đêm nằm không ngủ được, trằn trọc, và cuộc trò chuyện thì thầm giữa hai anh em lúc nửa đêm đã cho thấy một nội dung tâm hồn trong sáng, giàu lòng trắc ẩn.

2. Xây dựng nhân vật qua lời nói và hành động cụ thể

Tác giả không dùng nhiều lời miêu tả ngoại hình mà để Mên tự bộc lộ phẩm chất qua cách ứng xử với anh và với thiên nhiên:

• Hành động thức dậy từ rất sớm, giục anh đi ra bờ sông để kiểm tra tổ chim cho thấy sự quyết đoán, tinh thần trách nhiệm cao của cậu bé đối với sự sống của những chú chim non.
• Lời nói của Mên ngắn gọn, mang đậm nét ngây thơ của trẻ con nhưng lại chan chứa tình yêu thương và sự lo lắng tột cùng.

3. Đặt nhân vật vào hoàn cảnh thử thách để ngời sáng phẩm chất

Nghệ thuật xây dựng nhân vật của Duy Khán còn thể hiện ở việc đặt Mên vào khung cảnh thiên nhiên dữ dội của mùa lũ:

• Dòng sông nước lớn dâng cao, bãi cát thu hẹp lại làm nổi bật sự nhỏ bé của hai anh em, nhưng đồng thời cũng làm nổi bật tấm lòng cao đẹp của Mên.
• Đứng trước thiên nhiên hùng vĩ và hiểm trở, Mên không hề sợ hãi cho bản thân mà chỉ hướng sự quan tâm đến sinh mạng mỏng manh của bầy chim chìa vôi. Điều này làm cho nhân vật trở nên đáng yêu, đáng trân trọng hơn trong mắt người đọc.

Tổng kết lại

Có thể khẳng định, bằng nghệ thuật miêu tả tâm lý sắc sảo, ngôn ngữ giản dị, gần gũi và cốt truyện giàu ý nghĩa nhân văn, nhà văn Duy Khán đã thành công rực rỡ trong việc khắc họa nhân vật Mên. Qua nhân vật này, bài học về lòng nhân ái, tình yêu thương loài vật và sự trân trọng sự sống đã được truyền tải đến chúng ta một cách tự nhiên, sâu sắc nhất. Các em hãy ghi nhớ các ý này để làm bài văn thật tốt nhé!