Nhịp của các câu thơ trong bài thơ lói với nghe của y phương chân phải mức tới c…
chân trái mức tới mẹ
1 mức chạm tiếng nó
i 2 mức chạm tiếng cười
Người đồng mình yêu lắm con ơi
đan lờ cài lan hoa
vách nhà ken câu hát
rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
ngày đầu tiên đẹp nhất trên đờ
iNgười đồng mình thương lắm con ơi
cao đo nỗi buồn
xa lui chí lớn
Dẫu làm csao cha mẹ vẫn muốn
Sống trên đá 0 chê đá gập ghềnh sống trong thung 0 chê thung nghèo đói sống như sông như Suối lên thác xuống Gành 0 lo cực nhọcNgười đồng mình thô sơ da thịt chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương của quê hương thì làm phong tục con ơi tuy thô sơ như da thịt lên đường0 bao giờ nhỏ bé được
nghe con
Bài thơ “Nói với con” có một nhịp điệu rất đặc biệt, gần gũi và mang âm hưởng của đời sống sinh hoạt, lao động của người miền núi. Chúng ta hãy cùng xem xét kỹ hơn nhé.
Trước hết, các em hãy nhìn vào những câu thơ đầu tiên:
chân phải mức tới cha
chân trái mức tới mẹ
Các em thấy gì ở đây? Có thể nhận ra ngay là những câu thơ này có nhịp ngắn, đều đặn. Chúng ta có thể ngắt nhịp như sau: “chân phải / mức tới / cha”, “chân trái / mức tới / mẹ”. Nhịp điệu này gợi lên bước chân chập chững, từng bước đi đầu tiên của một em bé. Nó tạo ra sự chắc chắn, vững chãi, như chính những bước chân đang dần trưởng thành của đứa con.
Tiếp theo, chúng ta đến với:
1 mức chạm tiếng nó
i 2 mức chạm tiếng cười
Ở đây, nhịp thơ vẫn giữ sự ngắn gọn, nhưng có sự thay đổi nhỏ. “1 mức chạm tiếng nó” – có thể ngắt nhịp “1 mức / chạm tiếng / nó”. “i 2 mức chạm tiếng cười” – nhịp “i 2 mức / chạm tiếng / cười”. Sự xuất hiện của “i” ở đầu câu thứ hai có thể hiểu là một âm thanh ừ hữ, xen vào nhịp điệu, khiến nó thêm phần tự nhiên, gần gũi như một cuộc trò chuyện.
Rồi đến đoạn:
Người đồng mình yêu lắm con ơi
Câu thơ này có nhịp điệu thong thả hơn, có thể ngắt nhịp “Người đồng mình / yêu lắm / con ơi”. Nhịp điệu này tạo cảm giác như lời tâm tình, sự trìu mến, yêu thương mà cha mẹ dành cho con.
Chúng ta cùng xem tiếp những câu tiếp theo:
đan lờ cài lan hoa
vách nhà ken câu hát
rừng cho hoa
Con đường cho những tấm lòng
cha mẹ mãi nhớ về ngày cưới
ngày đầu tiên đẹp nhất trên đờ
iNgười đồng mình thương lắm con ơi
Trong đoạn này, nhịp điệu của các câu thơ có xu hướng dài hơn, đều đặn và mang tính liệt kê. Ví dụ: “đan lờ / cài lan hoa” (nhịp 2/2), “vách nhà / ken câu hát” (nhịp 2/2), “rừng cho / hoa” (nhịp 2/1). Sự liền mạch, có phần chậm rãi này gợi lên bức tranh về cuộc sống lao động, sinh hoạt quen thuộc, bình dị của người miền núi. Nhịp thơ như nhịp chày giã gạo, nhịp cấy lúa, rất đỗi quen thuộc.
Đặc biệt, câu “ngày đầu tiên đẹp nhất trên đờ i” có sự ngắt nhịp hơi khác biệt. Cái chữ “i” đứng cuối câu có thể là một cách ngắt nhịp để kéo dài âm thanh, tạo sự ngân vang, hoặc là một cách nói dân dã, tự nhiên của người miền núi.
Tiếp theo, ta có đoạn:
cao đo nỗi buồn
xa lui chí lớn
Nhịp của hai câu này là nhịp 3/2, “cao đo / nỗi buồn”, “xa lui / chí lớn”. Nhịp điệu này tạo ra cảm giác hùng tráng, mạnh mẽ, thể hiện sự lớn lao, bề thế trong nỗi buồn và cả trong chí hướng. Nó cho thấy chiều sâu tâm hồn của người đồng mình.
Đoạn thơ tiếp theo:
Dẫu làm csao cha mẹ vẫn muốn
Sống trên đá 0 chê đá gập ghềnh sống trong thung 0 chê thung nghèo đói sống như sông như Suối lên thác xuống Gành 0 lo cực nhọc
Ở đây, chúng ta thấy nhịp điệu dài hơn, liên tục và có phần gấp gáp. Câu thơ “Sống trên đá 0 chê đá gập ghềnh sống trong thung 0 chê thung nghèo đói sống như sông như Suối lên thác xuống Gành 0 lo cực nhọc” gần như là một dòng chảy liên tục, thể hiện sự kiên cường, bền bỉ, không ngại khó khăn của con người miền núi. Nhịp điệu này như một lời khẳng định, một lời động viên.
Và cuối cùng, chúng ta đến với những câu thơ cuối:
Người đồng mình thô sơ da thịt chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương của quê hương thì làm phong tục con ơi tuy thô sơ như da thịt lên đường0 bao giờ nhỏ bé được
nghe con. Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (
,
, ). Không dùng markdown (**). Toán học thì bọc trong \( và \).
Trong đoạn thơ này, nhịp điệu thay đổi linh hoạt. Có những câu thơ dài, nối tiếp nhau, ví dụ như câu đầu tiên, thể hiện sự mạch lạc trong suy nghĩ, lập luận của người cha. Tuy nhiên, những cụm từ như “lên đường 0 bao giờ nhỏ bé được” lại mang nhịp điệu khẳng định, dứt khoát. Lời kết “nghe con” mang nhịp điệu nhỏ nhẹ, thân tình, như một lời dặn dò cuối cùng.
Tóm lại, nhịp điệu của các câu thơ trong bài “Nói với con” rất đa dạng và có sự biến hóa linh hoạt. Nó không tuân theo một quy luật cố định nào mà được Y Phương sử dụng một cách tài tình để:
- Tái hiện sinh hoạt, đời sống của người miền núi.
- Diễn tả tâm trạng, tình cảm của người nói (cha).
- Nhấn mạnh ý nghĩa, thông điệp muốn gửi gắm.
Nhịp điệu này góp phần quan trọng tạo nên sức hấp dẫn, âm hưởng độc đáo và giàu cảm xúc cho bài thơ.
Các em về nhà đọc lại bài thơ và thử cảm nhận nhịp điệu một lần nữa nhé. Có câu hỏi gì, các em cứ mạnh dạn hỏi cô.
Chân phải/bước tới cha
Chân trái/bước tới mẹ
Một bước/chạm tiếng nói
Hai bước/tới tiếng cười
Người đồng mình/yêu lắm/con ơi
Đan lờ/cài nan hoa
Vách nhà/ken câu hát
Rừng cho hoa
Con đường/cho những tấm lòng
Cha mẹ/mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên/đẹp nhất/trên đời.
Người đồng mình/thương lắm/con ơi
Cao đo/nỗi buồn
Xa nuôi/chí lớn
Dẫu làm sao/thì cha/vẫn muốn
Sống trên đá/không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung/không chê thung nghèo đói
Sống/như sông/như suối
Lên thác/xuống ghềnh
Không lo/cực nhọc
Người đồng mình/thô sơ/da thịt
Chẳng mấy ai/nhỏ bé/đâu con
Người đồng mình/tự đục đá/kê cao quê hương
Còn quê hương/thì làm phong tục
Con ơi/tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ/nhỏ bé được
Nghe con.
\(#DAnh\)
\(-\) Cách ngắt nhịp của bài thơ “Nói với con” \((\) Y Phương \()\) :
Chân phải \(/\) bước tới cha
Chân trái \(/\) bước tới mẹ
Một bước \(/\) chạm tiếng nói
Hai bước \(/\) tới tiếng cười
Người đồng mình \(/\) yêu lắm con ơi
Đan lờ \(/\) cài nan hoa
Vách nhà \(/\) ken câu hát
Rừng \(/\) cho hoa
Con đường \(/\) cho những tấm lòng
Cha mẹ \(/\) mãi nhớ về ngày cưới
Ngày đầu tiên \(/\) đẹp nhất trên đời.
`\(
Người đồng mình \)/\( thương lắm con ơi
Cao \)/\( đo nỗi buồn
Xa \)/\( nuôi chí lớn
Dẫu làm sao \)/\( thì cha vẫn muốn
Sống trên đá \)/\( không chê đá gập ghềnh
Sống trong thung \)/\( không chê thung nghèo đói
Sống \)/\( như sông như suối
Lên thác \)/\( xuống ghềnh
Không lo \)/\( cực nhọc
Người đồng mình \)/\( thô sơ da thịt
Chẳng mấy ai \)/\( nhỏ bé đâu con
Người đồng mình \)/\( tự đục đá kê cao quê hương
Còn quê hương \)/\( thì làm phong tục
Con ơi \)/\( tuy thô sơ da thịt
Lên đường
Không bao giờ \)/\( nhỏ bé được
Nghe con.
\)⇒` Vì là thể thơ tự do với số lượng tiếng dài – ngắn khác nhau ở mỗi dòng nên nhịp thơ có sự linh hoạt tùy thuộc vào số tiếng, mạch cảm xúc, dấu câu cũng như thành phần nòng cốt của câu.

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment