phân tích đa thức tahfnh nhân tử
a) 3x^3 – 2x
b) x^2 -1
c) 9x^2 -4
d) 24x^2y…
a) 3x^3 – 2x
b) x^2 -1
c) 9x^2 -4
d) 24x^2y^2 – 12 x^3y
giải chi tiết giúp mình ạ
Chào các em học sinh yêu quý!
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập và giải quyết các bài toán liên quan đến phân tích đa thức thành nhân tử. Đây là một kỹ năng rất quan trọng trong môn Toán, giúp chúng ta đơn giản hóa biểu thức, giải phương trình và làm nhiều bài tập khác.
Phân tích đa thức thành nhân tử, hiểu một cách đơn giản, là việc biến đổi một đa thức thành tích của các đa thức (hoặc đơn thức) khác. Nó giống như việc “tách” một số thành các thừa số nguyên tố vậy.
Chúng ta cùng bắt đầu nhé!
Bài a) Phân tích đa thức \(3x^3 – 2x\) thành nhân tử.
Quan sát đa thức \(3x^3 – 2x\), chúng ta thấy cả hai hạng tử \(3x^3\) và \(-2x\) đều có chứa thừa số chung là \(x\). Đây chính là phương pháp đặt nhân tử chung.
Chúng ta sẽ đặt \(x\) ra ngoài dấu ngoặc:
\( 3x^3 – 2x = x(3x^2 – 2) \)
Để kiểm tra lại, các em có thể nhân \(x\) vào trong ngoặc: \(x \cdot 3x^2 = 3x^3\) và \(x \cdot (-2) = -2x\). Kết quả đúng rồi đó các em.
Vậy, \(3x^3 – 2x\) được phân tích thành nhân tử là \(x(3x^2 – 2)\).
Bài b) Phân tích đa thức \(x^2 – 1\) thành nhân tử.
Với đa thức \(x^2 – 1\), chúng ta nhận thấy đây là dạng đặc biệt của hằng đẳng thức đáng nhớ. Cụ thể, nó có dạng hiệu hai bình phương.
Chúng ta có thể viết lại \(1\) thành \(1^2\). Khi đó, đa thức trở thành \(x^2 – 1^2\).
Áp dụng công thức hiệu hai bình phương: \(A^2 – B^2 = (A – B)(A + B)\).
Trong trường hợp này, chúng ta có \(A = x\) và \(B = 1\).
Do đó:
\( x^2 – 1 = x^2 – 1^2 = (x – 1)(x + 1) \)
Vậy, \(x^2 – 1\) được phân tích thành nhân tử là \((x – 1)(x + 1)\).
Bài c) Phân tích đa thức \(9x^2 – 4\) thành nhân tử.
Tương tự như bài b), đa thức \(9x^2 – 4\) cũng là dạng hiệu hai bình phương. Chúng ta cần nhận ra rằng \(9x^2\) là bình phương của \(3x\), và \(4\) là bình phương của \(2\).
Cụ thể:
- \(9x^2 = (3x)^2\)
- \(4 = 2^2\)
Vậy, đa thức trở thành \((3x)^2 – 2^2\).
Áp dụng công thức \(A^2 – B^2 = (A – B)(A + B)\) với \(A = 3x\) và \(B = 2\):
\( 9x^2 – 4 = (3x)^2 – 2^2 = (3x – 2)(3x + 2) \)
Vậy, \(9x^2 – 4\) được phân tích thành nhân tử là \((3x – 2)(3x + 2)\).
Bài d) Phân tích đa thức \(24x^2y^2 – 12x^3y\) thành nhân tử.
Với đa thức này, chúng ta sẽ sử dụng phương pháp đặt nhân tử chung, nhưng lần này nhân tử chung sẽ phức tạp hơn một chút vì có nhiều biến và hệ số.
Hãy xem xét từng phần tử để tìm nhân tử chung lớn nhất:
- Hệ số: Các hệ số là \(24\) và \(-12\). Ước chung lớn nhất của \(24\) và \(12\) là \(12\).
- Biến \(x\): Các hạng tử có \(x^2\) và \(x^3\). Chúng ta sẽ lấy lũy thừa thấp nhất của \(x\), đó là \(x^2\).
- Biến \(y\): Các hạng tử có \(y^2\) và \(y\). Chúng ta sẽ lấy lũy thừa thấp nhất của \(y\), đó là \(y\).
Vậy, nhân tử chung lớn nhất của đa thức này là \(12x^2y\).
Bây giờ chúng ta sẽ đặt \(12x^2y\) ra ngoài dấu ngoặc:
\( 24x^2y^2 – 12x^3y \)
Để tìm các hạng tử còn lại trong ngoặc, ta chia từng hạng tử của đa thức ban đầu cho nhân tử chung:
- Hạng tử thứ nhất: \(\frac{24x^2y^2}{12x^2y} = 2y\)
- Hạng tử thứ hai: \(\frac{-12x^3y}{12x^2y} = -x\)
Kết hợp lại, ta được:
\( 24x^2y^2 – 12x^3y = 12x^2y(2y – x) \)
Kiểm tra lại bằng cách nhân \(12x^2y\) vào trong ngoặc: \(12x^2y \cdot 2y = 24x^2y^2\) và \(12x^2y \cdot (-x) = -12x^3y\). Chính xác rồi các em!
Vậy, \(24x^2y^2 – 12x^3y\) được phân tích thành nhân tử là \(12x^2y(2y – x)\).
Qua 4 bài tập này, chúng ta đã cùng nhau ôn lại hai phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử cơ bản và quan trọng nhất:
- Đặt nhân tử chung
- Sử dụng hằng đẳng thức (cụ thể là hiệu hai bình phương)
Để thành thạo phần này, các em hãy nhớ:
- Luôn tìm nhân tử chung đầu tiên (nếu có).
- Nhận diện các dạng hằng đẳng thức (đặc biệt là hiệu hai bình phương) để áp dụng nhanh chóng.
- Thường xuyên luyện tập để có thể nhìn ra cách làm nhanh chóng và chính xác nhé!
Nếu có bất kỳ câu hỏi nào trong quá trình học tập, đừng ngần ngại hỏi thầy/cô nhé!
Chúc các em học tốt!
\(a)\)
\(3x\)\(^{3}\) \(-2x=x(3x\)\(^{2}\) \()-x(2)\)
\(=x(3x\)\(^{2}\) \(-2)\)
\(b)\) áp dụng hằng đẳng thức số \(3\) ta được\(:\)
\(x^{2}\) \(-1=(x-1)(x+1)\)
\(c)\) Tiếp tục áp dụng hằng đẳng thức số \(3:\)
\(9\)\(x^{2}\) \(-4=(3x-2)(3x+2)\)
\(d)\)
\(24\)\(x^{2}\) \(y^{2}\) \(-12\)\(x^{3}\) \(y=12\)\(x^{2}\) \(y(2y)-12\)\(x^{2}\) \(y(x)\)
\(=12\)\(x^{2}\) \(y(2y-x)\)
\(\color{#1AD5F7}{. ࣪}\color{#4DA6E6}{⟡˖}\color{#668EDD}{T}\color{#8077D5}{e}\color{#995FCD}{s}\color{#CC2FBC}{s}\color{#4DA6E6}{⋆}\color{#EA2F90}{⊹}\)
\(a)\) \(3x^3 – 2x\)
\(= x(3x^2 – 2)\)
\(b)\) \(x^2 – 1\)
\(= x^2 – 1^2\)
\(= (x – 1)(x + 1)\)
\(c)\) \(9x^2 – 4\)
\(= (3x)^2 – 2^2\)
\(= (3x – 2)(3x + 2)\)
\(d)\) \(24x^2y^2 – 12x^3y\)
\(= 12x^2y(2y – x)\)
\(\color{#006600}{k}\color{#008800}{i}\color{#00AA00}{l}\color{#00CC00}{l}\color{#00EE00}{u}\color{#00FF00}{a}\color{#33FF33}{r}\color{#55FF55}{2}\color{#22FF22}{0}\color{#00FF00}{5}\)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment