Phân tích tác dụng của bptt trong các câu sau= đoạn văn theo pp đã…

Chào các em học sinh thân mến! Với tư cách là giáo viên Ngữ văn, thầy/cô sẽ hướng dẫn các em phân tích các biện pháp tu từ trong hai câu ca dao trên theo phương pháp phân tích văn học đã học (nêu tên biện pháp, chỉ ra biểu hiện, phân tích tác dụng).

1. Phân tích câu: “Thà rằng ăn bát cơm rau / Còn hơn cá thịt nói nhau nặng lời”

Biện pháp tu từ: Đối lập (tương phản).

• Biểu hiện: Đối lập giữa “bát cơm rau” (đạm bạc, nghèo khó) với “cá thịt” (sang trọng, đầy đủ); đối lập giữa “ăn” (sự thanh thản) với “nói nhau nặng lời” (sự xung đột, bất hòa).
• Tác dụng:

  Biện pháp đối lập này làm nổi bật quan niệm sống cao đẹp của người xưa: coi trọng tình nghĩa, sự hòa thuận và lòng tự trọng hơn là vật chất xa hoa. Câu ca dao khẳng định một chân lý: thà sống nghèo khó mà êm ấm, hạnh phúc còn hơn sống trong nhung lụa mà phải chịu cảnh tranh cãi, sứt mẻ tình cảm. Qua đó, tác giả dân gian giáo dục con người về cách ứng xử trong gia đình, đặt giá trị tinh thần lên trên giá trị vật chất.

2. Phân tích câu: “Chồng em áo rách em thương / Chồng người áo gấm xông hương mặc người”

Biện pháp tu từ: Đối lập (tương phản) và Điệp từ (từ “Chồng”).

• Biểu hiện:

  Đối lập giữa “áo rách” (nghèo túng, khó khăn) với “áo gấm xông hương” (giàu sang, quyền quý). Điệp từ “Chồng” được nhắc lại hai lần để nhấn mạnh vào đối tượng được nói đến.

• Tác dụng:

  Việc sử dụng phép đối lập giúp người vợ khẳng định thái độ sống thủy chung, son sắt. “Áo rách” hay “áo gấm” chỉ là vẻ bề ngoài, không quan trọng bằng tình nghĩa vợ chồng. Từ “mặc người” kết hợp với phép đối cho thấy sự thờ ơ, không màng đến những thứ hào nhoáng bên ngoài của người vợ. Câu ca dao ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong xã hội xưa: biết yêu thương, trân trọng người bạn đời của mình bất chấp hoàn cảnh khó khăn, đồng thời thể hiện sự tự tin và lòng kiêu hãnh về hạnh phúc giản dị mà mình đang có.

Lời khuyên cho các em: Khi làm bài phân tích biện pháp tu từ, các em hãy luôn nhớ cấu trúc: Tên gọi -> Chỉ dẫn (trích dẫn) -> Tác dụng (nội dung và nghệ thuật) để bài làm được mạch lạc và đạt điểm cao nhất nhé!