Chào các em học sinh yêu quý của cô!

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau “giải mã” một đoạn thơ thật hay và thú vị trong chương trình Ngữ văn lớp 6 nhé! Đoạn thơ có câu hỏi liên quan đến biện pháp tu từ. Cô tin rằng các em đều rất giỏi trong việc này!

Chúng ta hãy cùng đọc lại đoạn thơ:

Sương còn bảo chị Nấm:
– Nếu tôi không đánh đu
Vành nón chị rất thô
Chứ làm sao duyên dáng?

Yêu cầu: Chỉ ra và nêu tác dụng của 1 biện pháp tu từ trong khổ trên.

Bài giải:

Trong khổ thơ trên, biện pháp tu từ nổi bật nhất mà chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy chính là nhân hóa.

Chúng ta cùng phân tích để thấy rõ hơn nhé:

I. Chỉ ra biện pháp tu từ nhân hóa:

Biện pháp nhân hóa được thể hiện qua các chi tiết sau:

1. Gán cho vật vô tri hành động, lời nói của con người:

• Cụ thể, “Sương” (một hiện tượng thiên nhiên) lại “bảo” (nói chuyện) với “chị Nấm” (một loài thực vật vô tri). Hành động “bảo” là hành động giao tiếp của con người.
• Sương còn thực hiện hành động “đánh đu” – một trò chơi, một hành động vui đùa thường thấy ở trẻ em, ở con người.
• Sương có lời nói, suy nghĩ, nhận định về vẻ đẹp (“Vành nón chị rất thô / Chứ làm sao duyên dáng?”), thể hiện sự tự hào, kiêu hãnh như một người thật đang trò chuyện.

2. Gọi vật bằng cách gọi người:

• “Nấm” được gọi là “chị Nấm”, tạo cảm giác thân mật, gần gũi, biến Nấm thành một nhân vật có vai vế như một người chị trong cuộc đối thoại.

II. Nêu tác dụng của biện pháp nhân hóa:

Việc sử dụng biện pháp nhân hóa trong đoạn thơ này mang lại nhiều tác dụng đặc biệt:

1. Làm cho đoạn thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, có hồn hơn:

• Thay vì chỉ miêu tả Sương và Nấm một cách khô khan, nhân hóa đã biến chúng thành những nhân vật có suy nghĩ, cảm xúc, hành động. Người đọc dễ hình dung ra cảnh Sương đang tung tăng, “đánh đu” trên vành Nấm, khiến cảnh vật hiện lên thật sống động, đầy sức sống như một bức tranh hoạt hình.

2. Gợi sự liên tưởng thú vị, tăng tính biểu cảm:

• Thông qua lời nói của Sương, ta thấy được vẻ đẹp “duyên dáng” của vành Nấm khi có Sương đọng lại, long lanh. Biện pháp này không chỉ miêu tả hình ảnh mà còn bộc lộ cảm xúc, sự tự tin của Sương về vai trò của mình trong việc làm đẹp cho thiên nhiên, khiến thiên nhiên như có cá tính riêng.

3. Gần gũi hóa thiên nhiên với con người, giúp người đọc dễ cảm nhận và yêu mến cảnh vật hơn:

• Khi cây cối, sự vật được nhân hóa, chúng ta thấy thiên nhiên trở nên gần gũi, thân thiết hơn, không còn xa lạ nữa. Chúng ta có thể trò chuyện, chia sẻ với thiên nhiên như với những người bạn.
• Từ đó, đoạn thơ còn gửi gắm thông điệp về sự gắn bó, tương hỗ lẫn nhau giữa các yếu tố trong tự nhiên – Sương làm đẹp cho Nấm, và Nấm lại là nơi Sương có thể “đánh đu”. Mỗi yếu tố đều có vai trò riêng và cùng nhau tạo nên vẻ đẹp chung.

Như vậy, chỉ với một biện pháp nhân hóa thôi mà đoạn thơ đã trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều phải không nào, các em?

Cô mong rằng qua bài học này, các em sẽ biết cách cảm nhận và phân tích các biện pháp tu từ một cách sâu sắc hơn nữa nhé! Chúc các em học tốt!