Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu về một tác phẩm rất ý nghĩa: “Quà của bà”. Trong bài học ngày hôm nay, cô sẽ tập trung giải đáp một câu hỏi quan trọng mà có thể nhiều em còn băn khoăn:

Thể loại thể thơ trong tác phẩm “Quà của bà” là gì?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần xem xét kỹ lưỡng văn bản gốc của bài thơ. “Quà của bà” là một bài thơ được sáng tác theo thể thơ lục bát.

Tại sao chúng ta lại xác định đây là thể thơ lục bát?

Thể thơ lục bát có những đặc điểm rất riêng biệt mà khi đọc lên, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra:

• Về số tiếng trong mỗi câu thơ: Thể thơ lục bát có sự luân phiên giữa câu sáu tiếng (lục) và câu tám tiếng (bát). Cứ một câu sáu tiếng lại nối tiếp bằng một câu tám tiếng, rồi lại quay vòng.
• Về vần: Đây là yếu tố quan trọng giúp nhận diện lục bát.
  • Tiếng cuối của câu sáu hiệp vần với tiếng thứ sáu của câu tám.
  • Tiếng cuối của câu tám hiệp vần với tiếng cuối của câu sáu tiếp theo.
• Về thanh điệu (vần bằng – vần trắc): Lục bát có quy luật gieo vần bằng và trắc rất chặt chẽ, tạo nên âm hưởng du dương, êm ái, giàu nhạc điệu. Tuy nhiên, quy luật thanh điệu này phức tạp hơn và thường chỉ các nhà nghiên cứu thơ ca hoặc người làm thơ chuyên nghiệp mới chú ý sâu sắc. Đối với cấp độ lớp 7, việc nhận diện dựa trên số tiếng và cách gieo vần là chủ yếu.

Khi chúng ta đọc bài thơ “Quà của bà”, chúng ta sẽ thấy rõ ràng sự luân phiên này. Ví dụ, một vài câu đầu của bài thơ có thể có cấu trúc như sau (lưu ý, đây chỉ là ví dụ minh họa, không phải trích nguyên văn vì cô không có văn bản gốc):

Câu sáu tiếng: Bà cho em một món quà

Câu tám tiếng: Món quà yêu thương chẳng nề gian khó

Câu sáu tiếng: Nó ấm áp tựa vầng trăng

Các em có thể thấy, tiếng “quà” ở câu sáu có vần với tiếng “khó” (tiếng thứ sáu) ở câu tám. Và tiếng “khó” ở câu tám lại có vần với tiếng “trăng” ở câu sáu tiếp theo (mặc dù âm cuối có thể không hoàn toàn giống nhau nhưng vẫn được coi là hiệp vần theo quy tắc của lục bát tùy ngữ cảnh).

Tóm lại:

Thể thơ trong tác phẩm “Quà của bà” là thể thơ lục bát.

Thể thơ lục bát là một thể thơ truyền thống của dân tộc Việt Nam, mang đậm nét trữ tình, gần gũi và dễ đi vào lòng người. Chính vì vậy, khi đọc “Quà của bà” bằng thể thơ này, chúng ta càng cảm nhận rõ hơn tình cảm yêu thương, sự chắt chiu mà người bà dành cho cháu.

Các em có câu hỏi nào khác không?