Chào các em học sinh lớp 7 thân mến!

Hôm nay, cô/thầy sẽ hướng dẫn các em tìm hiểu thật kĩ về văn bản “Vừa mở cửa sổ vừa nhắm mắt” của nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần – một câu chuyện đầy nhân văn và ý nghĩa, giúp chúng ta nhìn thế giới bằng một cách khác.

I. TÓM TẮT VĂN BẢN

Văn bản “Vừa mở cửa sổ vừa nhắm mắt” kể về thế giới tuổi thơ hồn nhiên, trong trẻo của một cậu bé tên An. An thường được bố dạy cách cảm nhận thế giới xung quanh bằng các giác quan khác ngoài thị giác. Cậu bé cùng bố chơi một trò chơi đặc biệt: vừa mở cửa sổ vừa nhắm mắt, rồi dựa vào mùi hương, âm thanh để đoán xem điều gì đang diễn ra bên ngoài, tên của các loài cây, các loài hoa trong vườn. Qua những buổi “luyện tập” ấy, An dần học được cách “nhìn” bằng tai, bằng mũi, bằng tay, bằng cả trái tim mình. Cậu bé hiểu ra rằng, đôi khi nhắm mắt lại, chúng ta lại có thể cảm nhận thế giới một cách sâu sắc và tinh tế hơn, nhận ra được những vẻ đẹp bình dị mà khi mở mắt lại dễ bị bỏ qua. Câu chuyện còn khắc họa tình cảm yêu thương, sự dạy dỗ tinh tế của người cha dành cho con, giúp con trưởng thành và biết yêu quý, trân trọng cuộc sống.

II. BỐ CỤC VÀ NỘI DUNG TỪNG PHẦN

Văn bản có thể chia làm 3 phần chính như sau:

1. Phần 1: Từ đầu đến “nghe thấy mùi của nó thôi.”

Nội dung: Giới thiệu về cuộc sống bình yên, trong trẻo của cậu bé An cùng những cảm nhận đầu tiên về thế giới xung quanh qua việc ngửi mùi và lắng nghe âm thanh mỗi sáng. Phần này mở đầu câu chuyện bằng không khí nhẹ nhàng, êm đềm, gợi sự tò mò về cách cậu bé cảm nhận thế giới.

2. Phần 2: Tiếp theo đến “nhắm mắt lại cũng thấy được.”

Nội dung: Trọng tâm của câu chuyện, kể về trò chơi “vừa mở cửa sổ vừa nhắm mắt” giữa An và bố. Người bố kiên nhẫn hướng dẫn An cách sử dụng các giác quan khác như khứu giác, thính giác để nhận biết các loài cây, loài hoa, con vật. Qua đó, An dần luyện tập và phát triển khả năng cảm nhận thế giới một cách tinh tế hơn, hiểu được lời bố dạy về việc không chỉ “thấy” bằng mắt mà còn phải “thấy” bằng tâm hồn.

3. Phần 3: Còn lại.

Nội dung: An đã thực sự “nhìn thấy” được thế giới bên ngoài mà không cần mở mắt. Điều đó thể hiện sự trưởng thành trong nhận thức và cảm xúc của cậu bé. An đã thấu hiểu lời bố dạy, cảm nhận được vẻ đẹp ẩn giấu của cuộc sống, và biết trân trọng những điều giản dị xung quanh.

III. NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Nội dung

Văn bản thể hiện hành trình trưởng thành về nhận thức và cảm xúc của cậu bé An, qua đó ngợi ca vẻ đẹp của thế giới tự nhiên, tình yêu thương, sự giáo dục tinh tế của người cha và cách con người có thể cảm nhận cuộc sống một cách sâu sắc, tinh tế bằng tất cả các giác quan và trái tim mình. Câu chuyện nhắc nhở chúng ta hãy biết sống chậm lại, lắng nghe, quan sát để cảm nhận những điều đẹp đẽ, bình dị mà cuộc sống ban tặng.

2. Nghệ thuật

• Ngôi kể thứ nhất: Người kể chuyện là An (xưng “tôi”), giúp câu chuyện trở nên gần gũi, chân thực, thể hiện rõ thế giới nội tâm và cảm xúc của nhân vật.

• Ngôn ngữ giản dị, trong sáng, giàu chất thơ: Lời văn nhẹ nhàng, mộc mạc nhưng giàu sức gợi cảm, miêu tả tinh tế thế giới cảm xúc của trẻ thơ và vẻ đẹp của thiên nhiên.

• Hình ảnh gần gũi, thân thuộc: Vườn cây, hoa lá, tiếng chim, mùi hương… tạo nên một không gian sống động, bình yên và thơ mộng.

• Giọng văn nhẹ nhàng, truyền cảm: Giúp người đọc dễ dàng đồng cảm, hòa mình vào câu chuyện và suy ngẫm.

• Sử dụng các giác quan một cách tinh tế: Tác giả khai thác triệt để các giác quan (khứu giác, thính giác, xúc giác) để miêu tả, giúp người đọc hình dung và cảm nhận được thế giới bằng nhiều cách khác nhau.

• Đối thoại tự nhiên, ý nhị giữa hai cha con: Thể hiện tình cảm gắn bó, sự thấu hiểu và phương pháp giáo dục độc đáo của người cha.

IV. THÔNG ĐIỆP

Qua câu chuyện “Vừa mở cửa sổ vừa nhắm mắt”, nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần muốn gửi gắm đến chúng ta thông điệp sâu sắc rằng: Cuộc sống ẩn chứa vô vàn điều kì diệu và vẻ đẹp mà không phải lúc nào mắt thường cũng có thể nhìn thấy. Hãy biết dùng tất cả các giác quan, dùng trái tim và tâm hồn để cảm nhận thế giới, để yêu thương và trân trọng những điều giản dị, nhỏ bé xung quanh mình. Đồng thời, câu chuyện cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của sự hướng dẫn, giáo dục từ người lớn trong việc giúp trẻ em khám phá và trưởng thành.

V. BÀI HỌC RÚT RA

Từ văn bản này, chúng ta có thể rút ra những bài học quý giá sau:

• Biết cách cảm nhận thế giới đa chiều: Đừng chỉ nhìn bằng mắt mà hãy lắng nghe bằng tai, ngửi bằng mũi, cảm nhận bằng tay và bằng cả trái tim để thấy được vẻ đẹp ẩn sâu của vạn vật.

• Sống chậm lại để yêu thương: Trong cuộc sống hối hả, chúng ta cần dành thời gian để sống chậm lại, quan sát, cảm nhận những điều giản dị nhưng ý nghĩa quanh mình.

• Trân trọng thiên nhiên: Thiên nhiên là một người thầy tuyệt vời, hãy học cách hòa mình vào thiên nhiên, yêu quý và bảo vệ nó.

• Giá trị của sự đồng hành và giáo dục: Tình yêu thương và phương pháp giáo dục tinh tế của cha mẹ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách và giúp con cái trưởng thành.

• Khám phá bản thân: Khi chúng ta nhắm mắt lại, đó cũng là lúc chúng ta mở lòng ra để khám phá thế giới nội tâm phong phú của chính mình.

VI. CHỦ ĐỀ

Chủ đề chính của văn bản là: Sự trưởng thành của một cậu bé qua hành trình khám phá thế giới bằng các giác quan tinh tế và tình yêu thương, sự hướng dẫn của người cha; từ đó đề cao vẻ đẹp của thiên nhiên và cách con người cảm nhận cuộc sống.

Cô/Thầy hy vọng bài giảng này sẽ giúp các em hiểu sâu sắc hơn về tác phẩm “Vừa mở cửa sổ vừa nhắm mắt” và biết cách vận dụng những bài học ý nghĩa từ câu chuyện vào cuộc sống của mình.

Chúc các em học tốt và luôn tìm thấy niềm vui trong việc khám phá tri thức!