trong bài Quang Trung đại phá quân Thanh sgk 8 tập 1 Nhân vật Lê…

Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một nhân vật lịch sử vô cùng bi kịch nhưng cũng đáng lên án trong văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh (trích Hoàng Lê nhất thống chí – Ngữ văn 8, Tập 1). Đó chính là vua Lê Chiêu Thống.

Trong tác phẩm, nhân vật Lê Chiêu Thống không xuất hiện với nhiều hành động trực tiếp mà hiện lên qua các chi tiết tiêu biểu, phản ánh chân thực bộ mặt và hành vi của kẻ bán nước cầu vinh.

1. Những chi tiết tiêu biểu khắc họa nhân vật Lê Chiêu Thống

• Chi tiết về quyết định sai lầm: Vì muốn khôi phục ngai vàng nhà Lê đang lúc suy vong, Lê Chiêu Thống đã sang tận Trung Quốc cầu viện nhà Thanh, chấp nhận làm tay sai cho giặc ngoại xâm.
• Chi tiết về sự lệ thuộc nhục nhã: Khi Tôn Sĩ Nghị đem đại quân vào Thăng Long, Chiêu Thống và đám bề tôi đã đến tận doanh trại của giặc để lạy lục, dập đầu chào mừng.
• Chi tiết chạy trốn cùng giặc: Khi đại quân Thanh thua trận, vua tôi Lê Chiêu Thống đã hoảng hốt dắt díu nhau chạy trốn sang Trung Quốc, chấp nhận cuộc sống lưu vong, cuối cùng chết trong cô độc và nhục nhã nơi đất khách quê người.

2. Phân tích chi tiết đặc sắc thể hiện bản chất của nhân vật

Trong số các chi tiết trên, hình ảnh Lê Chiêu Thống cùng bề tôi vượt biên giới chạy trốn sang Trung Quốc khi quân Thanh đại bại là chi tiết đắt giá nhất, bộc lộ trọn vẹn bản chất hèn nhát và bộ mặt phản quốc của nhân vật.

Khi nghe tin đồn quân Thanh thua trận, Chiêu Thống không màng đến giang sơn xã tắc, không nghĩ đến sĩ diện của một vị vua hay sự sống còn của trăm họ. Hắn cùng phe cánh vội vã “vợ con ríu rít dắt díu nhau chạy trốn”, thậm chí phải ăn nhờ ở đậu, chịu đói rét qua đường. Chi tiết này vạch trần bản chất ích kỷ tột cùng: đặt lợi ích dòng họ và ngai vàng bù nhìn lên trên lợi ích của dân tộc. Hành động cúi đầu nhận ấn kiếm của nhà Thanh hay việc bám đuôi tàn quân giặc tháo chạy là đỉnh điểm của sự suy đồi đạo đức và sự phản bội Tổ quốc.

3. Thái độ của tác giả đối với nhân vật Lê Chiêu Thống

Qua ngòi bút của các tác giả nhóm Ngô gia văn phái, thái độ đối với Lê Chiêu Thống được thể hiện rất rõ ràng qua các khía cạnh sau:

• Sự khinh bỉ và châm biếm sâu cay: Tác giả không dùng những lời mắng mỏ trực diện nhưng qua việc miêu tả chân thực hành động lạy lục giặc, chạy trốn thảm hại, bộ mặt bù nhìn, hèn nhát của Lê Chiêu Thống đã bị phơi bày hoàn toàn.
• Thái độ nghiêm khắc lên án: Tác giả đứng trên lập trường dân tộc và đạo lý trung hiếu để phán xét. Đối với họ, hành vi rước voi giày mồ mã tổ tiên, dẫn giặc về giày xéo đất nước là tội ác không thể dung thứ.
• Cái nhìn bi kịch mang tính lịch sử: Bên cạnh sự căm phẫn, tác giả cũng bày tỏ sự ngán ngẩm trước một vương triều đã lâm vào đường cùng, tự chuốc lấy diệt vong do u mê, mù quáng.

Như vậy, qua nghệ thuật kể chuyện sinh động và khắc họa nhân vật sắc sảo, đoạn văn không chỉ tái hiện một trang sử hào hùng của dân tộc mà còn là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc cho những kẻ vì quyền lợi cá nhân mà bán rẻ tổ quốc. Các em hãy ghi nhớ điều này để làm nổi bật bài văn phân tích của mình nhé!