Cô rất vui khi nhận được bài tập này từ các em. Đây là một đề bài rất hay, giúp các em rèn luyện khả năng tư duy phản biện, trình bày ý kiến cá nhân và sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt, giàu cảm xúc.

Chúng ta hãy cùng nhau “giải mã” đề bài này nhé!

Phân tích đề bài:

Đề yêu cầu các em viết một bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống. Điều đặc biệt là các em phải “trình bày ý kiến phản đối” về vấn đề đó. Ngoài ra, còn có những yêu cầu cụ thể khác:

1. Bài văn nghị luận: Tức là phải có luận điểm, luận cứ, và lập luận chặt chẽ để thuyết phục người đọc.
2. Về một vấn đề trong đời sống: Các em hãy chọn một vấn đề gần gũi, quen thuộc mà các em quan tâm, đã từng chứng kiến hoặc suy nghĩ về nó.
3. Trình bày ý kiến phản đối: Đây là điểm mấu chốt. Các em không chỉ nói lên suy nghĩ mà còn phải thể hiện rõ sự không đồng tình, phản đối với một khía cạnh, một hành vi, một quan điểm nào đó.
4. Khoảng hơn 300 chữ: Đòi hỏi bài viết phải có sự triển khai ý đầy đủ, không quá sơ sài.
5. Hay, từ ngữ giàu cảm xúc: Đây là lúc các em thể hiện khả năng sử dụng tiếng Việt phong phú của mình. Hãy dùng những từ ngữ gợi tả, gợi cảm, những câu văn có hình ảnh, có vần điệu (nếu phù hợp), những câu hỏi tu từ, điệp ngữ… để bài viết thêm sinh động và chạm đến cảm xúc người đọc.

Hướng dẫn cách làm bài:

1. Chọn vấn đề:

Hãy nghĩ xem, trong cuộc sống hằng ngày, có điều gì khiến em băn khoăn, không đồng tình, thậm chí là bức xúc không? Ví dụ:

• Thói quen vứt rác bừa bãi.
• Sự thờ ơ của một bộ phận học sinh trước vấn đề bảo vệ môi trường.
• Việc lạm dụng mạng xã hội để tung tin đồn, hoặc chỉ trích người khác.
• Áp lực thi cử gây nên tâm lý tiêu cực ở học sinh.
• Thói quen dán mắt vào màn hình điện thoại mà bỏ quên thế giới xung quanh.

Cô sẽ chọn vấn đề “Thói quen dán mắt vào màn hình điện thoại mà bỏ quên thế giới xung quanh” để làm ví dụ minh họa nhé, vì nó rất gần gũi với lứa tuổi của chúng ta.

2. Lập dàn ý chi tiết:

Một bài văn nghị luận dù ngắn hay dài cũng cần có bố cục 3 phần rõ ràng:

a. Mở bài:

• Giới thiệu vấn đề (tình trạng phổ biến của việc sử dụng điện thoại).
• Nêu rõ ý kiến phản đối của em (phản đối việc lạm dụng điện thoại đến mức thờ ơ với cuộc sống thực, gây ra những hệ lụy tiêu cực).
• Ví dụ: “Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, chiếc điện thoại thông minh đã trở thành một vật bất ly thân của biết bao người, đặc biệt là giới trẻ. Nhưng liệu có bao giờ chúng ta dừng lại và tự hỏi, sự gắn kết tưởng chừng không thể thiếu ấy đang dần biến chúng ta thành những con rô-bốt chỉ biết cúi đầu, thờ ơ với vẻ đẹp và những giá trị thực của cuộc đời hay không? Tôi, bằng tất cả trái tim mình, kịch liệt phản đối thói quen dán mắt vào màn hình điện thoại mà bỏ quên cả thế giới rộng lớn, diệu kỳ đang diễn ra ngay trước mắt!”

b. Thân bài:

Đây là phần các em trình bày các luận điểm và dẫn chứng để làm rõ ý kiến phản đối của mình. Hãy cố gắng dùng từ ngữ giàu cảm xúc, có hình ảnh.

• Luận điểm 1: Phản đối vì nó cắt đứt sự kết nối giữa con người với con người.
  • Dẫn chứng: Bữa cơm gia đình im lặng, buổi gặp mặt bạn bè mỗi người một chiếc điện thoại, không ai trò chuyện.
  • Cảm xúc: Cô đơn, lạc lõng, khoảng cách vô hình, mất đi những khoảnh khắc quý giá.
  • Ví dụ: “Tôi phản đối, bởi chiếc màn hình bé nhỏ kia đang tạo ra một khoảng cách vô hình, lạnh lẽo giữa những tâm hồn đáng lẽ phải gắn bó. Thử hỏi, còn đâu những bữa cơm gia đình ấm áp tiếng cười, những buổi dã ngoại rộn ràng lời ca, hay những sinh nhật ấm cúng tràn ngập lời chúc khi mỗi thành viên lại dán mắt vào thế giới ảo của riêng mình? Ánh sáng xanh từ màn hình đã vô tình che khuất ánh mắt yêu thương, những nụ cười trìu mến và cả những giọt nước mắt sẻ chia của người thân. Chúng ta đang mất đi sự giao tiếp thực tế, mất đi khả năng lắng nghe và cảm nhận người khác một cách chân thành.”
• Luận điểm 2: Phản đối vì nó khiến chúng ta bỏ lỡ vẻ đẹp của thế giới thực và tri thức.
  • Dẫn chứng: Không để ý đến cảnh đẹp trên đường đi học, không quan tâm đến bầu trời, tiếng chim, những câu chuyện thú vị ngoài đời, không tập trung vào sách vở.
  • Cảm xúc: Tiếc nuối, lãng phí, mờ nhạt, hạn hẹp.
  • Ví dụ: “Tôi kịch liệt phản đối, bởi thói quen này đang cướp đi cơ hội được chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của cuộc sống và kho tàng tri thức bao la ngoài kia. Chúng ta đi qua bao nhiêu con đường, nhưng nào có thấy bầu trời xanh trong, những hàng cây reo vui hay những gương mặt thân thiện? Màn hình ảo diệu kia đã giam hãm trí óc chúng ta trong một không gian hạn hẹp, khiến chúng ta bỏ lỡ những buổi hoàng hôn rực rỡ, những cơn mưa rào mát lạnh, hay cả những câu chuyện đời thường đầy ý nghĩa. Thay vì đọc một cuốn sách hấp dẫn, tìm hiểu thế giới qua những chuyến đi, chúng ta lại đắm chìm trong những thông tin vụn vặt, đôi khi là vô bổ, khiến tâm hồn ngày càng khô cằn và trí tuệ bị thu hẹp.”
• Luận điểm 3 (nếu cần để đủ số chữ): Phản đối vì nó ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện.
  • Dẫn chứng: Mắt mờ, cổ mỏi, ít vận động, thiếu ngủ.
  • Cảm xúc: Xót xa, lo lắng.
  • Ví dụ: “Tôi còn phản đối vì những tác hại khôn lường đến sức khỏe. Đôi mắt chúng ta ngày càng mỏi mệt, yếu đi. Cột sống phải gánh chịu áp lực từ tư thế cúi đầu liên tục. Tuổi thơ lẽ ra phải là những tháng ngày chạy nhảy, khám phá lại bị đánh cắp bởi việc ngồi lì một chỗ. Một cơ thể rệu rã, một tâm trí thiếu linh hoạt, liệu đó có phải là điều chúng ta mong muốn cho tương lai?”

c. Kết bài:

• Khẳng định lại ý kiến phản đối một lần nữa.
• Kêu gọi, đưa ra lời khuyên hoặc mong muốn (hãy ngẩng đầu lên, hãy trải nghiệm cuộc sống thực).
• Ví dụ: “Vậy đấy, tôi vẫn sẽ tiếp tục phản đối, phản đối mạnh mẽ thói quen nghiện điện thoại đến mức xa rời thực tại. Hãy mạnh dạn đặt chiếc điện thoại xuống, các bạn ơi! Hãy ngẩng đầu lên, hít thở không khí trong lành, lắng nghe những âm thanh của cuộc sống, và cảm nhận bằng cả trái tim mình. Bởi cuộc đời này, đẹp đẽ và ý nghĩa hơn rất nhiều so với những gì chúng ta thấy qua một màn hình bé nhỏ. Đừng để tuổi trẻ của chúng ta trôi qua trong sự thờ ơ và hối tiếc!”

Lưu ý khi viết:

• Dùng các từ ngữ thể hiện cảm xúc mạnh: kịch liệt phản đối, tôi không thể chấp nhận, đau lòng thay, xót xa biết bao, thật đáng buồn, tôi mong muốn…
• Sử dụng câu hỏi tu từ: Liệu có bao giờ chúng ta…?, Còn đâu những…?
• Sử dụng phép so sánh, nhân hóa để tăng tính biểu cảm: chiếc điện thoại như một nam châm hút chặt mọi ánh nhìn, màn hình ảo diệu nhưng giam hãm, khoảng cách vô hình lạnh lẽo…
• Đảm bảo các câu văn liên kết chặt chẽ, ý tưởng liền mạch.

BÀI VĂN MẪU

Dưới đây là một bài văn mẫu dựa trên dàn ý và hướng dẫn của cô. Các em có thể tham khảo cách trình bày và sử dụng từ ngữ nhé!

Bài làm:

Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, chiếc điện thoại thông minh đã trở thành một vật bất ly thân của biết bao người, đặc biệt là giới trẻ. Từ đường phố đông đúc đến những góc quán cà phê nhỏ xinh, từ những buổi học trên lớp đến những bữa cơm gia đình, đâu đâu ta cũng bắt gặp những ánh mắt dán chặt vào màn hình điện tử. Nhưng liệu có bao giờ chúng ta dừng lại và tự hỏi, sự gắn kết tưởng chừng không thể thiếu ấy đang dần biến chúng ta thành những con rô-bốt chỉ biết cúi đầu, thờ ơ với vẻ đẹp và những giá trị thực của cuộc đời hay không? Tôi, bằng tất cả trái tim mình, kịch liệt phản đối thói quen dán mắt vào màn hình điện thoại mà bỏ quên cả thế giới rộng lớn, diệu kỳ đang diễn ra ngay trước mắt!

Tôi phản đối, bởi chiếc màn hình bé nhỏ kia đang tạo ra một khoảng cách vô hình, lạnh lẽo giữa những tâm hồn đáng lẽ phải gắn bó. Thử hỏi, còn đâu những bữa cơm gia đình ấm áp tiếng cười, những buổi dã ngoại rộn ràng lời ca, hay những sinh nhật ấm cúng tràn ngập lời chúc khi mỗi thành viên lại dán mắt vào thế giới ảo của riêng mình? Ánh sáng xanh từ màn hình đã vô tình che khuất ánh mắt yêu thương, những nụ cười trìu mến và cả những giọt nước mắt sẻ chia của người thân. Chúng ta đang mất đi sự giao tiếp thực tế, mất đi khả năng lắng nghe và cảm nhận người khác một cách chân thành. Tôi đau lòng biết bao khi chứng kiến bạn bè ngồi cạnh nhau mà không ai nói với ai lời nào, chỉ lặng lẽ lướt điện thoại, khiến tâm hồn mỗi đứa như một hòn đảo lạc lõng giữa biển khơi.

Tôi kịch liệt phản đối, bởi thói quen này đang cướp đi cơ hội được chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của cuộc sống và kho tàng tri thức bao la ngoài kia. Chúng ta đi qua bao nhiêu con đường, nhưng nào có thấy bầu trời xanh trong, những hàng cây reo vui hay những gương mặt thân thiện? Màn hình ảo diệu kia đã giam hãm trí óc chúng ta trong một không gian hạn hẹp, khiến chúng ta bỏ lỡ những buổi hoàng hôn rực rỡ, những cơn mưa rào mát lạnh, hay cả những câu chuyện đời thường đầy ý nghĩa. Thay vì đọc một cuốn sách hấp dẫn, tìm hiểu thế giới qua những chuyến đi, chúng ta lại đắm chìm trong những thông tin vụn vặt, đôi khi là vô bổ, khiến tâm hồn ngày càng khô cằn và trí tuệ bị thu hẹp. Thật đáng buồn khi vẻ đẹp thầm lặng của cuộc sống, sự giàu có của tri thức lại bị đánh đổi bằng những dòng trạng thái vô nghĩa hay những trò chơi vô bổ.

Vậy đấy, tôi vẫn sẽ tiếp tục phản đối, phản đối mạnh mẽ thói quen nghiện điện thoại đến mức xa rời thực tại. Hãy mạnh dạn đặt chiếc điện thoại xuống, các bạn ơi! Hãy ngẩng đầu lên, hít thở không khí trong lành, lắng nghe những âm thanh của cuộc sống, và cảm nhận bằng cả trái tim mình. Bởi cuộc đời này, đẹp đẽ và ý nghĩa hơn rất nhiều so với những gì chúng ta thấy qua một màn hình bé nhỏ. Đừng để tuổi trẻ của chúng ta trôi qua trong sự thờ ơ và hối tiếc!

Chúc các em sẽ có một bài văn thật hay, thật cảm xúc và thuyết phục nhé!