Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một dạng bài văn rất thú vị và quan trọng trong chương trình Ngữ văn lớp 6, đó là bài văn trình bày ý kiến về một hiện tượng (vấn đề) mà em quan tâm. Dạng bài này giúp các em thể hiện suy nghĩ, cảm xúc và quan điểm của mình về những điều đang diễn ra xung quanh cuộc sống, trong xã hội, hoặc ngay cả trong chính ngôi trường của chúng ta.

Để giúp các em nắm vững cách làm, cô sẽ hướng dẫn thật chi tiết và sau đó, chúng ta sẽ có một bài văn mẫu để tham khảo nhé!

I. HƯỚNG DẪN CÁCH LÀM BÀI VĂN TRÌNH BÀY Ý KIẾN

Một bài văn trình bày ý kiến (còn gọi là văn nghị luận xã hội đơn giản) cũng giống như việc các em kể một câu chuyện, nhưng thay vì kể về sự việc, các em sẽ kể về suy nghĩ của mình. Nó cần có 3 phần chính:

1. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng/vấn đề và nêu ý kiến của em

• Giới thiệu hiện tượng/vấn đề: Em hãy giới thiệu một cách ngắn gọn về hiện tượng hoặc vấn đề mà em muốn trình bày ý kiến. Đó có thể là một sự việc, một thói quen, một hành động, hay một câu chuyện mà em thấy, em nghe, hoặc em đọc được.

• Nêu ý kiến của em: Đây là phần quan trọng nhất của mở bài. Em phải nói rõ ràng, dứt khoát rằng em đồng tình hay không đồng tình với hiện tượng đó, hoặc em đánh giá như thế nào về nó. Ví dụ: “Em rất buồn/vui/lo lắng/bức xúc trước vấn đề này…”, “Theo em, đây là một việc làm cần được khuyến khích/lên án…”, “Tôi tin rằng…”

Ví dụ:

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường nghe nói về nạn xả rác bừa bãi. Riêng em, khi thấy sân trường mình không được sạch sẽ vì rác thải, em thực sự rất bức xúc và không đồng tình với hành động thiếu ý thức này.

2. Thân bài: Trình bày các lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ ý kiến

Phần thân bài là nơi các em “chứng minh” cho ý kiến của mình là đúng. Các em sẽ đưa ra các lí do (lí lẽ) và các ví dụ cụ thể (dẫn chứng) để thuyết phục người đọc.

• Lí lẽ: Là những lập luận, những nguyên nhân, những điều em nghĩ để giải thích cho ý kiến của mình. Ví dụ: “Vì sao em lại bức xúc?”, “Vì sao em lại đồng tình?”, “Nó gây ra hậu quả gì?”, “Nó mang lại lợi ích gì?”

• Dẫn chứng: Là những ví dụ cụ thể, những sự việc có thật, những con số (nếu có), những hình ảnh mà em đã chứng kiến hoặc biết đến để làm cho lí lẽ của em có sức thuyết phục hơn. Ví dụ: “Em đã thấy bạn A vứt vỏ kẹo…”, “Trường ta đã tổ chức buổi dọn vệ sinh…”, “Ở công viên gần nhà em, có rất nhiều thùng rác nhưng ít ai bỏ vào đúng chỗ…”

Các em nên chia thân bài thành nhiều đoạn văn nhỏ, mỗi đoạn trình bày một lí lẽ và dẫn chứng tương ứng để bài văn được rõ ràng, mạch lạc.

3. Kết bài: Khẳng định lại ý kiến và đưa ra lời kêu gọi/thông điệp

• Khẳng định lại ý kiến: Em nhắc lại ý kiến của mình một lần nữa, nhưng bằng những từ ngữ khác, không lặp lại y nguyên mở bài. Mục đích là để củng cố quan điểm của em.

• Đưa ra lời kêu gọi/thông điệp: Từ ý kiến của mình, em muốn mọi người làm gì? Em mong muốn điều gì sẽ thay đổi? Em có một lời khuyên nào không? Đây là phần thể hiện mong muốn và tinh thần trách nhiệm của các em đối với vấn đề.

Ví dụ:

Tóm lại, hành động xả rác bừa bãi là một thói quen xấu cần được loại bỏ. Mỗi học sinh chúng ta hãy cùng nhau giữ gìn vệ sinh chung, để trường học luôn xanh – sạch – đẹp, không chỉ vì sức khỏe của chính mình mà còn vì sự văn minh của một môi trường giáo dục.

II. BÀI VĂN MẪU

Bây giờ, cô mời các em cùng đọc một bài văn mẫu do cô viết, dựa trên hướng dẫn trên nhé. Cô sẽ chọn hiện tượng “Nạn xả rác bừa bãi trong trường học” – một vấn đề mà chắc chắn không xa lạ gì với chúng ta.

BỨC XÚC VỀ NẠN XẢ RÁC BỪA BÃI TRONG TRƯỜNG HỌC

Mỗi buổi sáng đến trường, em luôn cảm thấy vui vẻ và tràn đầy năng lượng khi nhìn thấy ngôi trường thân yêu của mình. Trường học là ngôi nhà thứ hai, nơi chúng em học tập, vui chơi và trưởng thành. Đáng lẽ ra, nơi đây phải luôn sạch đẹp, thơm tho. Thế nhưng, có một hiện tượng khiến em vô cùng bức xúc và không thể chấp nhận được, đó chính là tình trạng xả rác bừa bãi của một số bạn học sinh, làm ảnh hưởng đến cảnh quan và môi trường chung của nhà trường.

Trước hết, hành động xả rác bừa bãi đã làm cho không gian trường học trở nên xấu xí và mất vệ sinh. Em thường thấy vỏ bánh, chai nhựa, giấy vụn, thậm chí cả thức ăn thừa vương vãi khắp sân trường, dưới gầm bàn hay trong các bồn cây cảnh. Những hình ảnh đó không chỉ làm mất đi vẻ đẹp vốn có của trường mà còn tạo cảm giác khó chịu cho mọi người. Ví dụ điển hình là sau mỗi giờ ra chơi, sân trường thường ngập tràn rác thải, khiến các cô chú lao công phải vất vả dọn dẹp.

Không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ, việc xả rác bừa bãi còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe. Rác thải, đặc biệt là thức ăn thừa, sẽ thu hút ruồi, muỗi, chuột bọ, là những tác nhân gây bệnh nguy hiểm. Nếu chúng ta hít thở không khí ô nhiễm hoặc tiếp xúc với vi khuẩn từ rác, khả năng mắc các bệnh về đường hô hấp, tiêu hóa là rất cao. Thực tế cho thấy, một môi trường bẩn thỉu sẽ tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của hàng trăm học sinh và giáo viên trong trường.

Hơn nữa, hành động này còn thể hiện sự thiếu ý thức và vô trách nhiệm của một bộ phận học sinh. Việc vứt rác không đúng nơi quy định là biểu hiện của sự thiếu tôn trọng đối với công sức của những người đã tạo ra môi trường sạch đẹp cho chúng ta, đó là các thầy cô giáo và các cô chú lao công. Chúng ta đều được học về bảo vệ môi trường từ những lớp học đầu tiên, vậy tại sao lại không thực hiện? Em nghĩ rằng, mỗi hành động nhỏ như bỏ rác đúng chỗ cũng đã góp phần xây dựng một môi trường học tập văn minh, thân thiện.

Tóm lại, nạn xả rác bừa bãi trong trường học là một vấn đề đáng báo động và cần phải được chấm dứt ngay lập tức. Để giữ gìn một ngôi trường sạch đẹp và an toàn, mỗi học sinh chúng ta cần nâng cao ý thức, có trách nhiệm với hành động của mình. Em hy vọng rằng, tất cả các bạn sẽ cùng nhau chung tay bỏ rác đúng nơi quy định, biến môi trường học đường thành một nơi trong lành, xanh – sạch – đẹp đúng nghĩa, để mỗi ngày đến trường đều là một ngày vui và bổ ích.

III. MỘT SỐ LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI VIẾT BÀI

• Chọn vấn đề em quan tâm: Hãy chọn một hiện tượng mà em thực sự có suy nghĩ, có cảm xúc về nó. Khi đó, bài văn của em sẽ chân thật và sâu sắc hơn.

• Ý kiến rõ ràng: Từ đầu đến cuối bài, ý kiến của em về hiện tượng đó phải luôn nhất quán và rõ ràng.

• Lí lẽ và dẫn chứng thuyết phục: Các lí lẽ phải hợp lí, dễ hiểu. Dẫn chứng phải cụ thể, có thể là những điều em chứng kiến, nghe thấy, hoặc đọc được.

• Sử dụng từ ngữ phù hợp: Mặc dù là bài văn trình bày ý kiến, nhưng các em vẫn cần sử dụng từ ngữ trong sáng, giàu hình ảnh, biểu cảm để bài văn thêm hấp dẫn.

• Kiểm tra lỗi: Sau khi viết xong, hãy đọc lại bài văn để sửa các lỗi chính tả, ngữ pháp, và cách dùng từ nhé.

Cô mong rằng với những hướng dẫn chi tiết và bài văn mẫu này, các em sẽ tự tin hơn khi viết bài văn trình bày ý kiến của mình. Đừng ngại bày tỏ suy nghĩ, vì mỗi ý kiến của các em đều có giá trị và góp phần làm cho cuộc sống này tốt đẹp hơn!

Chúc các em học tốt và viết bài thật hay!

Thân ái,

Cô giáo Ngữ văn của các em.